شارحان نيز احتمال دادهاند كه منظور سنگينى پشت از نظر مسئوليت اخروى است همان گونه كه در آيهء شريفه آمده است : « « وَلَيَحْمِلُنَّ أَثْقالَهُمْ وَ أَثْقالًا مَّعَ أَثْقالِهِمْ وَ لَيُسْئَلُنَّ يَوْمَ الْقِيامَةِ عَمَّا كانُوا يَفْتَرُونَ » ؛ آنها بار سنگين ( گناهان ) خويش را بر دوش مىكشند ، و ( همچنين ) بارهاى سنگين ديگرى را اضافه بر بارهاى سنگين خود ؛ و روز قيامت به يقين از دروغهايى كه به خدا مىبستند سؤال خواهند شد » . « 1 »
ولى اين احتمال بعيد به نظر مىرسد ، زيرا امام عليه السلام مىفرمايد : من كارى مىكنم كه اين عواقب سهگانه را براى تو به بار آورد و مىدانيم مسئوليت روز قيامت بر اثر خيانت قطعى خواهد بود و نيازى به سختگيرى امام عليه السلام بر او نيست .
جملهء « ضَئِيلَ الْأَمْرِ » با توجّه به اينكه « ضَئِيل » به معناى حقير ، ضعيف و كوچك است مفهومش اين است كه اگر خيانت كنى و مردم تو را به خيانت بشناسند ، در آينده در ميان مردم حقير ، ضعيف و سر به زير خواهى بود .
اصولًا خيانت مخصوصاً خيانت در اموال به ويژه خيانت در بيت المال مايهء رسوايى شديد در دنيا و آخرت است و اين منحصر به زياد نبود كه در صورت خيانت سرنوشتهاى سه گانهاى را كه امام عليه السلام در نامهء بالا نوشته است پيدا كند ، بلكه اين سرنوشتها در انتظار تمام خائنان مخصوصاً خائنان به بيت المال است .
پشت آنها از بار گناه و مسئوليت و مجازات سنگين مىشود ، بهرهء آنها كم و شخصيت آنها حقير و بىمقدار خواهد شد .
نكته چرا زياد به اين منصب گماشته شد
دربارهء تاريخچهء زندگى « زياد » سؤالات زيادى مطرح است نخست اينكه چرا
هامش
( 1 ) . عنكبوت ، آيهء 13 .