صورت گرفت ، زيرا صبح روز سهشنبه دهم ماه صفر سال 37 هجرى پس از نماز صبح دو لشكر به سختى با يكدگر نبرد كردند . لشكر شام سخت وامانده شد و لشكر امام عليه السلام كه با سخنان گرم و آتشين مالك اشتر پيش مىرفت ، چيزى نمانده بود كه لشكر شام را به كلى متلاشى كند و معاويه را به قتل برسانند يا اسير كنند .
عمار بن ربيعه مىگويد : اشتر در ميان يارانش ايستاد و گفت : « تمام خاندانم به فدايتان باد آنچنان به شدت حمله كنيد كه خدا را از خود خوشنود سازيد و آيين حق را عزت بخشيد به من نگاه كنيد به هر سو حمله كردم حمله كنيد » .
اشتر چنان غرق در جنگ شده بود كه كلاهش را از سر برداشت و بر قربوس زين ( قسمت برجستهء جلوى زين ) گذارد و فرياد مىزد : مؤمنان استقامت كنيد .
ابن ابى الحديد در اينجا مىگويد : آفرين به مادرى كه او را زاد اگر كسى سوگند ياد كند كه بعد از على عليه السلام در ميان عرب و عجم كسى شجاعتر از اشتر نبوده ، خلافى نگفته است .
سرانجام مالك اشتر و همراهانش لشكر شام را در هم پيچيدند ، پرچمداران آنها را كشتند و تا لشكرگاه آنان پيش تاختند . اين جنگ تا شب هم ادامه يافت كه آن شب به نام « ليلة الهرير » « 1 » معروف شد .
در اين هنگام اشتر فرماندهء ميمنهء لشكر بود و ابن عباس فرماندهء ميسره و على عليه السلام در قلب سپاه و نشانههاى پيروزى و پيشرفت كاملا آشكار شد .
اين جريان را به معاويه گزارش دادند و او عمرو عاص را طلبيد و گفت امشب شبى است كه تا فردا كار ما يكسره خواهد شد فكرى كن و نقشهاى طرح نما .
عمرو گفت مردان تو توان مردان على عليه السلام را ندارند به علاوه تو مثل على عليه السلام نيستى هدف او شهادت در راه خداست و هدف تو دنيا ، از همه گذشته عراقيان از
هامش
( 1 ) . « هرير » در لغت به معناى زوزه كشيدن سگ به هنگان ناراحتى است و اين اشاره به ناله و فرياد شاميان در آن شب دارد .