الهى را بجا آورد ، از جهان رفت و مردم را در برابر راههاى گوناگونى واگذاشت كه نه گمراهان در آن هدايت مىيابند و نه جويندگان هدايت ، راه خويش را با اطمينان پيدا مىكنند » ؛ ( أدّى إلى اللّه طاعته ، و اتّقاه بحقّه . رحل و تركهم في طرق متشعّبة « 1 » ، لا يهتدي بها الضّالّ ، و لا يستيقن المهتدي ) .
اين سخن اشاره به حوادثى است كه يكى بعد از ديگرى بعد از مالك به وجود آمد كه از آثار جنگ صفّين و نهروان بود و منافقان و دشمنان اسلام به آن دامن مىزدند . روزى نبود كه فتنه تازهاى برپا نكنند و هفته و ماهى نمىگذشت كه درگيرى جديدى به راه نيندازند .
* * *
هامش
( 1 ) . « متشعبه » به معناى مختلف و داراى شعبههاى گوناگون است .