تو مرا به مصالح خودم راهنمايى كن و قلبم را به سوى آنچه رشد و صلاح من است رهبرى فرما كه اين كار از هدايتهاى تو بىسابقه و دور نيست و برآوردن چنين خواستههايى براى تو تازگى ندارد » ؛ ( اللّهم إن فههت « 1 » عن مسألتي ، أو عميت عن طلبتي ، فدلني على مصالحي ، و خذ بقلبي إلى مراشدي ، فليس ذلك بنكر من هداياتك ، و لا ببدع من كفاياتك ) .
اينگونه دعا ، نهايت ادب را در پيشگاه خدا در بردارد و در ضمن ، جامعيّتى نسبت به تمام درخواستها در آن ديده مىشود و اين واقعيت را بيان مىكند كه ماهر قدر نسبت به خواستهها و مصالح خود آگاهى داشته باشيم باز هم امور زيادى است كه يا از نظر ما پنهان مىشود و يا در تشخيص آن به خطا مىافتيم ؛ ولى خداوند از ما آگاهتر به مصالح و مفاسد ماست ، از او مىخواهيم كه ما را به مصالحمان رهنمون گردد و آنچه را از خدا مىخواهيم همان باشد كه خير و صلاح ما در آن است و اين از لطف خدا هرگز بعيد نيست .
اى دعا از تو اجابت هم ز تو * ايمنى از تو اهابت هم ز تو
در اينجا حديث جالبى از امام زين العابدين على بن الحسين عليه السّلام نقل شده است . به آن حضرت عرض كردند حسن بصرى چنين مىگويد : « ليس العجب ممّن هلك كيف هلك و إنّما العجب ممّن نجى كيف نجى ؛ تعجّب نيست از كسانى كه گمراه مىشوند چگونه گمراه شدند ، بلكه تعجب از كسانى است كه هدايت مىيابند چگونه هدايت مىيابند » .
امام عليه السّلام فرمود : امّا من چيز ديگرى مىگويم ، مىگويم : « ليس العجب ممّن نجى كيف نجى و إنّما العجب ممّن هلك كيف هلك مع سعة رحمة اللّه ؛ تعجب نيست از كسانى كه نجات يافتهاند چگونه نجات يافتهاند تعجب از كسانى است كه گمراه شدند ، چگونه گمراه شدند با آن همه وسعت رحمت الهى » . « 2 »
هامش
( 1 ) . « فههت » از ريشهء « فهاهة » بر وزن « كرامه » به معناى عجز و ناتوانى و فراموش كارى گرفته شده است .
( 2 ) . بحار الانوار ، ج 75 ، ص 153 ، ح 17 .