بخش دوّم
و منه : و كأنّي أنظر إليكم تكشّون كشيش الضّباب : لا تأخذون حقّا ، و لا تمنعون ضيما . قد خلّيتم و الطّريق ، فالنّجاة للمقتحم ، و الهلكة للمتلوّم .
ترجمه
گويا مىبينم ( در آيندهء نه چندان دور ) در صحنهء نبرد از برابر دشمن فرار مىكنيد ، و صداى همهمهء شما هنگام فرار ، همچون صداى سوسماران به هنگام حركت است ، نه قادر بر گرفتن حقى هستيد ، و نه توان جلوگيرى از ظلم و ستمى داريد ، اين شما و اين راه راست ، نجات براى كسى است كه خود را به ميدان افكند ( و از حوادث نترسد ) و هلاكت و بدبختى نصيب كسى است كه سستى و تنبلى كند .
شرح و تفسير آينده شما تاريك است !
اين بخش از خطبه ، به عقيدهء جمعى از شارحان « نهج البلاغه » كلام مستقلى است ، و به همين دليل تحت شمارهء مستقلى آن را ذكر كردهاند و به عقيدهء بعضى ديگر ، دنبالهء گفتار سابق است . آنها كه آن را جدا شمردهاند تصورشان اين است كه پيوند آشكارى ميان اين بخش و بخش سابق نيست چه اين كه ، در بخش سابق امام عليه السّلام اصحاب و ياران خود را تشويق به جهاد و پيكار شجاعانه كرده است در حالى كه در اين بخش ، سخن از شكست و فرار است و اين دو با يكديگر هماهنگ نيست ولى با توجه به اين كه اين بخش ، از آينده