بخش اوّل
الحمد للّه الأوّل قبل كلّ أوّل ، و الآخر ، بعد كلّ آخر ، و بأوّليّته وجب أن لا أوّل له ، و بآخريّته وجب أن لا آخر له ، و أشهد أن لا إله إلّا اللّه شهادة يوافق فيها السّرّ الإعلان ، و القلب اللّسان .
ترجمه
ستايش مخصوص خداوندى است ! كه نخستين هستى است پيش از همهء نخستينها ، و آخرين هستى است بعد از همهء آخرها ؛ به دليل نخست بودنش ، لازم است آغازى نداشته باشد و به دليل آخر بودنش ، واجب است پايانى برايش نباشد .
و شهادت مىدهم كه معبودى ( جز ذات پاك ) اللّه نيست ؛ شهادتى كه درون و برون در آن هماهنگ است ، و دل با زبان هم صدا .
شرح و تفسير با تمام وجود گواهى مىدهيم
امام در آغاز اين خطبه ، مانند بسيارى از خطبههاى ديگر ، از حمد و ثناى پروردگار و شهادت به وحدانيّت او شروع مىكند ؛ ولى براى رعايت موازين فصاحت و بلاغت در هر مورد ، نكته ، يا نكات تازهاى دربارهء صفات حق به كار مىبرد . مىفرمايد :
« ستايش مخصوص خداوندى است كه نخستين هستى است ، قبل از همهء نخستينها و آخرين هستى است بعد از همهء آخرها » . ( الحمد للّه الأوّل قبل كلّ أوّل ، و الآخر بعد كلّ آخر ) .