اداره امكانات كافى براى امثال اين امور تدارك ديده است ، دريافت چنين مبالغى از بيت المال چه حكمى دارد ؟
جواب : در صورتى كه خلاف مقرّرات باشد جايز نيست .
سؤال 1798 - در بعضى ادارات دولتى ، آخرين حدّ اضافه كارى 120 ساعت است ، كه محاسبهء آن به دقّت توسط رئيس اداره انجام مىشود . در حالى كه براى خود رئيس اداره بدون انجام هيچ گونه محاسبه ، و حتّى انجام اضافه كارى ، اين حد لحاظ مىشود . آيا دريافت اين مبلغ بدون انجام كار ، و حتّى مبلغ نهايى به خاطر چند ساعت مجاز مىباشد ؟
جواب : در صورتى كه خلاف مقرّرات باشد جايز نيست .
سؤال 1799 - دير آمدن و زود رفتن از محلّ كار چه حكمى دارد ؟
جواب : بايد وقت را شرعاً مراعات كنند .
سؤال 1800 - هنگامى كه به حضرت على عليه السلام اعتراض كردند : « چرا در حقوق و تقسيم بيت المال فرقى نمىگذاريد . . . . » ايشان فرمودند : « در كتاب خدا كه فرقى نديدم ، و عمل پيامبر صلى الله عليه و آله را هم كه خودتان ديديد ! » پس تفاوت حقوقها بر چه اساسى است ؟
جواب : ظاهراً آنچه در آن حديث و احاديث مشابه آن آمده ، ناظر به مال الخراج است ؛ زيرا اراضى خراجيّه متعلّق به همهء مسلمين مىباشد ، و بايد به طور مساوى تقسيم شود . به علاوه بعيد نيست اين سخن اشاره به امتيازاتى باشد كه در زمان عثمان ميان شرفاى قبايل و زورمندان قائل مىشدند . ولى اگر تفاوت به خاطر كثرت عائله ، يا خدمت بيشتر ، و فعّاليّت افزونتر در امور اسلامى باشد ، اشكالى ندارد .
سؤال 1801 - كاركنانى كه در ادارات مشغول خدمت هستند ، نوعى اضافه كار ، يا حقّ الزحمه - به تناسب مشاركت در انجام برخى از فعّاليّتها - دريافت مىكنند . اگر به هر يك از كاركنان به تناسب فعّاليّتى كه انجام دادهاند حقّ الزحمهاى بيشتر يا كمتر تعلّق گيرد تكليف چيست ، و چه تكليفى متوجّه عامل تقسيم و كارمند مربوط است ؟
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 627
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٦٢٧