جواب : آرى ، اختراع نيز با شرايط خاصّى در عرف عقلا ، حقوقى براى مخترع مىآورد كه رعايت آن شرعاً واجب است .
د ) حقّ همسايه
سؤال 1552 - احداث درب به سمت ملك غير ، در ملك و ديوار اختصاصى ، امّا بدون قصد عبور از ملك غير ، چه حكمى دارد ؟ در صورتى كه قصد عبور داشته باشد ، آيا مىتوان مالك را فقط به عدم عبور ( مثلًا با گذاشتن مانع ) ملزم نمود ، يا مىتوان وى را به قلع درب احداثى الزام كرد ؟ در اين صورت هزينهء قلع آن در ، و ترميم ديوار بر عهدهء كيست ؟
جواب : جايز نيست ، و بايد به طور كلّى بسته شود ، و هزينهء آن بر عهده كسى است كه در را نصب كرده است .
سؤال 1553 - زيد و عمرو هر دو خانهء مستقلّى دارند ، ولى ديوار اين خانهها در يك سمت مشترك است . اكنون زيد قصد دارد خانهء خود را بكوبد و از نو بسازد . لطفاً در اين مورد به سؤالات زير پاسخ دهيد :
1 - اگر بر اثر اين كار خسارتى به ساختمان عمرو وارد شود ، آيا زيد ضامن خسارت وارده مىباشد ؟
2 - آيا زيد حقّ دارد براى استيفاى حقّ خود بدون اجازه و رضايت همسايه در ديوار مشترك تصرّف كند ؟
جواب : پايههاى مشترك ، كه سقف هر دو خانه روى آن قرار دارد ، متعلّق به هر دو مىباشد ، و به صورت مشاع است ، و بايد با رضايت يكديگر در آن تصرّف كنند . و اگر مىخواهند حق خود را جدا نمايند ، با توافق طرفين صورت گيرد ، و چنانچه در نحوهء بهرهگيرى براى بازسازى ، اختلافى پيش آيد ، بايد با نظر دو كارشناس مورد اطمينان عمل شود .
سؤال 1554 - اگر صاحب ملكى ، از ملك خودش ، براى رفتن به پشت بام ، يا بهار خواب ملك خود درى باز كند ، چه حكمى دارد ؟ آيا تحصيل رضايت همسايه لازم است ؟