2 - تفاوت انگشت ابهام از نظر ديه با ساير انگشتان ؛ معتقدان اين نظريّه گرچه بر سه دسته تقسيم مىشوند ، و هر كدام در تعيين ديهء ابهام و ساير انگشتان نظرى را برگزيدهاند ؛ ولى همگى بر متفاوت بودن ديهء ابهام با غير آن اتّفاق نظر دارند .
با عنايت به اين كه در عصر حاضر ، مشاغل متحوّل و دگرگون شده ، و اشخاصى كه دچار آسيب در ناحيهء انگشتان شده ، و داراى مشاغلى چون جرّاحى و خطّاطى و مانند آن هستند ، صدمهء وارده ، به شغل آنها آسيب جدّى مىرساند ، لطفاً بفرماييد :
الف ) آيا مىتوان گفت ، تفاوت مطرح شده در معتبرهء ظريف ( ميان ابهام و ساير انگشتان ) به خاطر تفاوت در ميزان كارآيى آنهاست ؟
جواب : مشهور و معروف عدم تفاوت انگشتان است . و به فرض تفاوت داشته باشد ، مسألهء كارآيى و فنآورى جنبهء حكمت دارد ؛ نه علّت .
ب ) بر اين اساس ، آيا مىتوان از انگشت ابهام الغاى خصوصيّت كرد و اين تفاوت را در مورد ساير انگشتان نيز تعميم داد ؟ يعنى ديهء خسارت وارده بر انگشتان را با توجّه به اهميّت شغل و ارزش هر انگشت تعيين كنيم ؟
جواب : اگر قياس منصوص العلّه بود ، اين سخن صحيح بود ؛ ولى با توجّه به اين كه حكمتِ حكم است نه علّت آن ، اين تسريه صحيح نيست .
8 - ديهء پا
سؤال 1211 - در پاسخ سؤالى در مورد شكستگى دو استخوان ساق يك پا ، مرقوم فرموديد : « هر كدام از استخوانها ديهء مستقلّى دارد . » آيا هر كدام از استخوانهاى فوق الاشعار يك پنجم ديهء پا را ( در صورت معيوب بودن ) دارد ، يا كمتر از يك پنجم ؟
لطفاً مقدار ديه را مرقوم فرماييد .
جواب : ديهء مزبور تقسيم به دو استخوان مىشود ؛ يعنى هر كدام نصف ديهء شكستن استخوان پا را دارد .
سؤال 1212 - پاى شخصى در تصادف آسيبديده ، بدين جهت مجبور شدهاند آن را قطع كنند ، آيا ديه دارد ؟