مىرود ، و هر كدام احتياج به عفو مستقلّ دارند ، مگر اين كه عبارت عفو شامل همه شود ، و در صورت گذشتِ بعضى از اولياى دم ، حبس ساقط مىشود .
سؤال 1114 - در كتب فقهى مىخوانيم : « اگر كسى ديگرى را بگيرد ، و فرد دوّمى او را به قتل برساند ، در حالى كه سوّمى آنها را ديده بانى كرده تا جنايت را انجام دهند ، قاتل محكوم به قصاص ، نگهدارنده محكوم به حبس ابد ، و چشمان ديده بان با ميلِ سرخ شده يا نظير آن ، كور مىگردد . » لطفاً بفرماييد :
الف ) مجازاتى كه براى « نگهدارنده » و « ديده بان » بيان گرديده ، چه نوع مجازاتى است ؟ حدّ يا تعزير ؟
جواب : اين مجازات نه حدّ است و نه تعزير ، بلكه از فروع قصاص است ، و به همين دليل قابل گذشت مىباشد .
ب ) آيا مىتوان چند سال حبس يا تبعيد را جايگزين مجازاتهاى فوق الذكر ( حبس ابد و كور كردن ) نمود ؟ ( همانطور كه در قانون مجازات اسلامى براى چنين جرايمى ، تحت عنوان كلّى « معاونت در قتل » مجازات 3 تا 15 سال حبس در نظر گرفته شده است ) .
جواب : در مواردى جايز است .
ج ) آيا اولياى دم مىتوانند « نگهدارنده » و « ديده بان » را عفو نمايند ، تا مجازات آنها ساقط شود ؟
جواب : از جوابهاى بالا معلوم شد .
سؤال 1115 - لطفاً دربارهء محكوم به قصاص كه به درخواست اولياى دم حلق آويز شده و هنوز جان نسپرده ، به اين سؤالات پاسخ دهيد :
1 - اگر در اين مرحله برخى از اولياى دم قاتل را عفو كنند ، آيا بايد اجراى حكم را متوقّف كرد ، يا متوقّف كردن آن نيازمند به رضايت همهء آنهاست ؟
جواب : در صورتى كه هنوز زنده است عفو مانع از حكم اعدام مىشود . مگر اين كه بقيّهء اولياى دم فاضل ديه را به اولياى قاتل بپردازند .
2 - در صورت توقّف اجراى حكم و بهبود قاتل ، اگر اوليا خواهانِ قصاص ، سهم
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 423
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٢٣