سؤال 904 - دربارهء دفاع مشروع بفرماييد :
الف ) اگر شخصى ديگرى را مجروح كند يا بكشد ، و ادّعا كند كه در مقام دفاع بوده ، امّا اولياى دم مدّعى باشند از باب دفاع نبوده ، آيا قصاص و ديه ساقط است ؟
جواب : در صورتى كه نتواند ادّعاى خود را با ادلّهء شرعى ثابت كند قصاص مىشود .
ب ) آيا فرد مىتواند در مقام دفاع از اقوام خويش يا افراد ديگر ، مهاجمى را كه به آنها تجاوز كرده به قتل برساند ؟
جواب : در صورتى كه هيچ راهى براى دفع متجاوز جز قتل او نباشد اين كار جايز است ؛ ولى چنان چه بعداً نتواند اين مطلب را ثابت كند قصاص مىشود .
ج ) فردى به خيال اين كه ديگرى مهاجم است ، به سوى وى تيراندازى كرده ، و او را مىكشد . آيا قصاص مىشود ؟
جواب : در فرض سؤال فقط ديه دارد .
سؤال 905 - لطفاً به سؤالات زير پاسخ دهيد :
1 - اگر فردى مورد تعرّض و تهاجم قرار گيرد ، ولى ناتوان از دفاع مشروع باشد ، و ما به كمك او برويم ، لكن با وجود اين كه جانش در خطر است كمك ما را نپذيرد ، بلكه رد كند ، وظيفهء ما چيست ؟
2 - در فرض مسأله ، اگر ما جهت كمك به او درگير شده ، و باعث قتل مهاجم شويم ، چنانچه دفع خطر مهاجم ، متوقّف بر قتلش باشد ، آيا در محكمه مىتوان به دفاع مشروع استناد نمود ؟
3 - در فرض مذكور ، يا در مورد تعرّض به عرض و ناموس غير ، اگر نتوان از باب دفاع مشروع وارد شد ، از باب امر به معروف و نهى از منكر تا چه ميزان امكان كمك و اقدام وجود دارد ؟ اگر منجر به قتل مهاجم شود ، با فرض اين كه دفاع متوقّف بر قتل او باشد ، چه حكمى دارد ؟
جواب : توسّل به دفاع مشروع در فرض مسأله ، كه جان كسى در خطر است ، مانعى ندارد .
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 352
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٥٢