فصل چهل و چهارم : احكام دفاع
سؤال 897 - در مورد صدمات وارده بر شخص در مقام دفاع بفرماييد :
الف ) چنان چه شخصى در مقام دفاع از خود ، مجبور به عملى شود كه صدمهء بدنى به وى وارد كند ، يا موجب مرگ وى گردد ، مسئوليّت مرگ مدافع ، يا صدمات وارده بر عهدهء كيست ؟ به عنوان مثال اگر براى فرار از تجاوز جنسى خود را به شيشهاى بزند و مجروح شود ، يا در اثر پريدن از بلندى پاى او بشكند ، يا فوت نمايد ، چه كسى ضامن است ؟
جواب : در صورتى كه شخص مهاجم او را هُل داده ، يا سبب جراحت ، يا سقوط از بلندى شده ، او مسئول است ، ولى اگر خودش براى نجات خود چنين كارى كرده ، ديه يا قصاص بر كسى نيست ؛ هر چند مهاجم تعزير شديد دارد .
ب ) در فرض فوق ، آيا بين صورتى كه راه فرار منحصر در آنچه انتخاب كرده بوده ، و موردى كه راه ديگرى براى فرار وجود داشته ، ولى شخص مورد هجوم در اثر ترس يا عجله از اين طريق اقدام نموده ، تفاوتى وجود دارد ؟
جواب : از نظر ديه فرقى نمىكند ، ولى از نظر تعزير تفاوت دارد .
سؤال 898 - اگر كسى كه ربوده شده ، در معرض مرگ باشد ، و براى گريز از آن ، راهى جز مقاتله نداشته باشد ( مثل اين كه با ممانعت مسلّحانهء رباينده مواجه شده باشد ) ، تكليف او چيست ؟
جواب : مىتواند از خود دفاع كند ؛ هر چند بناچار مستلزم نابودى طرف گردد .
سؤال 899 - آيا مكرِه بر امر حرامى مثل لواط يا زنا ، خونش هدر است ؟ اگر راهى جز كشتن وى وجود نداشته باشد چطور ؟