مراجعه و تقاضاى طلاق مىدهد . آيا اين زن هم ، از تاريخ رفع مراجعه به حاكم بايد چهار سال ديگر صبر كند ، يا چون زن اوّل اقدام كرده ، و مفقود الاثر بودن شوهر بر حاكم محرز شده ، نياز به اين كار نيست ؟
جواب : تحقيق و تفحّص اوّل براى هر دو زوجه كافى است ؛ مگر اين كه در اين اثنا ، آثارى بر وجود او آشكار شده باشد .
سؤال 757 - لطفاً به سؤالات زير پاسخ دهيد :
1 - در صورتى كه دادگاه به لحاظ عُسر و حرج زوجه ، يا مفقود بودن زوج ، حكم طلاق را صادر كند ، نوع طلاق چيست ؟
جواب : اگر شوهر با خبر نمىشود و رجوع نمىكند ، دادگاه مىتواند طلاق رجعى بدهد ؛ ولى در مواردى كه احتمال رجوع شوهر است ، طلاق خلعى جارى مىكند . به اين ترتيب كه مال كمى از طرف زوجه به زوج در برابر طلاق خلعى مىبخشد ، سپس دادگاه يا كسى كه از طرف او صيغه مىخواند ، آن بذل را از طرف زوج قبول مىكند ، و بعد صيغهء طلاق را جارى مىكند .
سؤال 758 - در مورد در خواست طلاق از سوى زوجه به خاطر عدم تأديهء نفقه از سوى زوج به مدّت شش ماه ، و عدم امكان الزام او به دادن نفقه ، يا مواردى كه دوام زوجيّت به تشخيص دادگاه موجب عسر و حرج باشد ، و زوج نيز با طلاق موافق نباشد ، لطفاً بفرماييد :
اوّلًا : طلاق مذكور چه نوع طلاقى است ؟ ثانياً : آيا زوجه در اين صورت موظّف به بذل كليّهء حقوق خود در قبال طلاق است ، يا حقّ مطالبهء كلّ مهريّه را دارد ؟ يا در صورتى كه آن را طلاق خلع بدانيم ، براى تحقّق آن مىتوان مثلًا ده درصد از مهريّه را بذل نمود ؟
جواب : در صورتى كه حاكم شرع مطمئن باشد زوج از حقّ رجوع استفاده نمىكند ، مىتواند طلاق رجعى دهد . در غير اين صورت مىتواند طلاق خلعى به مبلغ مختصرى دهد ؛ آن مقدار كه حقّ و عدالت ايجاب مىكند .
ثالثاً : در صورتى كه قاضى بخواهد صيغهء طلاق را اجرا نمايد ، مستدعى است
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 283
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٨٣