علاقهاى كه خداوند در ضمير آنان نهاده ، در مورد اصلاح مدّت حضانت فرزندان در نزد مادران بفرماييد ، تا با ارائهء آن به مجلس و قانونگذاران بتوانيم اين مادّهء قانونى را اصلاح نماييم .
جواب : مشهور در ميان فقهاى ما اين است كه حضانت دختر تا هفت سال ، و پسر تا دو سال ، در اختيار مادر است ؛ مگر اين كه عسر و حرج شديدى براى مادر پيدا شود ، كه براى پدر نباشد ، و بيش از اين مقدار را ايجاب كند . ضمناً به اين نكته توجّه داشته باشيد كه قوانين اسلام - بلكه هر قانونى - ناظر به حال اكثريّت است ، و موارد نادر و اتّفاقى معيار نيست . بىشكّ مصلحت فرزندان غالباً ايجاب مىكند كه زير نظر پدران باشند ، و به خاطر همين بوده كه اسلام چنين قانونى وضع كرده است ، ولى چون شما تنها به موارد خاصّى توجّه كردهايد ، تعجّب نمودهايد . البتّه مسألهء صلاحيّت پدر ، يا مادر در مورد حضانت شرط است ، و اگر يكى از آن دو فاقد صلاحيّت باشد ، حقّ آنها سلب مىشود .
سؤال 703 - پسر بچّهاى دو سال دوران حضانت خود را نزد مادر سپرى نموده است . اكنون با انقضاى مدّت حضانت مادر ، پدر قصد استرداد طفل را دارد . امّا طفل و مادر آن چنان به يكديگر وابسته و علاقهمند هستند ، كه جدا كردن آنها حتّى هفتهاى يك روز ، با مشقّت صورت مىگيرد . با توجّه به اين مطلب ، در صورتى كه متخصّصين روانشناسى نظر دهند كه جدا كردن طفل از مادر ، به سلامت روحى و روانى و جسمانى كودك صدمه وارد مىكند ، و موجب مشقّت و فشار شديد روحى و روانى به مادر خواهد بود ، تكليف چيست ؟ اگر پدر به دليل اشتغال خارج از منزل ، بلكه خارج از شهرِ محلِّ سكونت ، بخواهد طفل را به ديگرى بسپارد ، چه حكمى دارد ؟
جواب : در صورتى كه طبق گواهى كارشناسان خبره و متديّن ثابت شود كه جدا كردن پسر بچّهء دوساله از مادرش خطرات شديدى براى مادر يا آن بچّه به همراه دارد ، نبايد او را از مادرش جدا كرد .
سؤال 704 - حضانت طفل خنثاى مشكل پس از اتمام مدّت شيرخوارگى با كدام
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 265
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٦٥