فصل بيست و سوّم : احكام دين و قرض
سؤال 581 - پسرى بالغ و متأهّل ، در جمهورى اسلامى ايران ، بدون اجازه و رضايت پدر معاملاتى به اين صورت انجام مىدهد ، كه پول كارگران افغانى كشور ما را به قيمت معيّنى در مقابل پول رايج افغانستان مىخريده ، ولى قيمت آن را در اينجا نمىپرداخته ، بلكه به طرفهايى كه با آنها قرار داشته ، در افغانستان حواله مىداده است . اكنون طرفهاى او ورشكست شده ، و فرار كردهاند ، و پسر نيز ورشكست شده ، و فرار كرده است . اين پسر هيچ گونه اموالى در نزد پدر ندارد ، و حتّى عائلهاش را نيز پدر تكفّل مىكند . آيا طلبكاران حقّ مطالبه از پدر او را دارند ؟
جواب : در فرض مسأله ، كه پسر مستقلًاّ و بدون اجازهء پدر كار مىكرده ، پدر در برابر نتيجهء كار او مسئوليّتى ندارد .
سؤال 582 - بدهكار به حساب جارى طلبكار پول واريز كرده ، و فيش آن را به طلبكار تحويل داده ، ولى طلبكار آن را گم كرده است . طلبكار پس از مدّتى جهت گرفتن پول به بانك مراجعه كرده ، و بانك واريز شدن چنين پولى را انكار مىكند ، و مىگويد اگر مدركى داريد ، ارائه دهيد ! در حالى كه طلبكار و بدهكار به همديگر اعتماد كامل دارند . حكم الهى در اين مورد چيست ؟
جواب : نظر به اين كه طلبكار فيش را گم كرده ، و راه تحقيق را بر بدهكار بسته ، به خود ضرر زده است . ولى چنانچه مسأله را از طريق خصوصى دنبال كنند ، شايد به نتيجه برسند .
سؤال 583 - ميزان در حبس مديون مدّعى اعسار ، طريقى است يا موضوعى ؟ اگر قاضى مردّد باشد ، مىتواند او را در حبس نگهدارد ؟ آيا قاضى مىتواند تا رفع ترديد