فصل نوزدهم : احكام اجاره
سؤال 553 - هرگاه شخصى با ديگرى قرار دادى شفاهى به شرح زير منعقد سازد :
« اين تحقيق را انجام بده ، ساعتى 150 تومان مىپردازم ، و منظور از تحقيق ، بازنويسى مطالب ، دستهبندى ، طبقهبندى جديد ، با تكميل و اصلاحات مىباشد . »
طرفين مىپذيرند كه جهت رفع ابهامات ، مرتّب جلسه بگذارند . محقّق پس از چند ماه كار ، ليست كارى بيش از هزار ساعت ارائه مىدهد ، در حالى كه سفارش دهندهء كار مدّعى است ، كار آنطور كه او خواسته صورت نگرفته ، و قرار داد به صورت كامل اجرا نشده است . لطفاً بفرماييد :
1 - كار فرما چقدر بدهكار است ؟
جواب : در صورتى كه بر خلاف شرايط تصريح شده در عقد ، يا مبنىٌ عليه العقد ، عمل شده باشد ، اجرة المثل به او تعلّق مىگيرد ؛ مشروط بر اين كه بيش از اجرة المسمّى نباشد . ولى اگر در مقدار ساعات اختلاف دارند ، اجير بايد با دليل شرعى ، مقدار ساعت را ثابت كند . مگر آن كه طبق قرارداد ، تعيين مقدار به او واگذار شده باشد .
2 - حقوق معنوى كار در قرارداد ذكر نشده است . آيا نام محقّق به عنوان همكار بايد همراه با نام صاحب اثر نوشته شود ؟
جواب : اگر قراردادى براى نوشتن نام محقّق نباشد ، و عرف و عادت نيز صاحب اثر را ملزم به اين كار نكند ( كه به صورت شرط مبنى عليه العقد در آيد ، ) نوشتن نام محقّق لازم نيست .
سؤال 554 - شانزده سال پيش يك باب مغازه به شخصى اجاره داده شده ، و هر