ج ) آيا مىتوان براى نشان دادن تجاوز و ديو سيرتى استكبار ( مثلًا نسبت به مردم شهر حلبچه ، كه مظلومانه توسّط بمب شيميايى از بين رفتند ) به همان صورت با ساختن مجسّمههايى آن را بازسازى كرد ؟
د ) اگر انسانى كه سر به سجده برده ، و خدا را پرستش مىكند ساخته شود ، اشكال دارد ؟
ه ) آيا ترميم آثار باستانى مانند نقوش برجسته ، يا مجسّمههايى كه از ادوار پيش باقى مانده ، داراى اشكال است ؟
جواب : ساختن مجسّمه از نظر شرع اسلام اشكال دارد ؛ ولى امور زير را مىتوان استثنا كرد :
1 - نقوش برجسته كه در گچكارى و كنده كارى و قلمكارى و مانند آنها ديده مىشود .
2 - عروسكها و آنچه جنبهء بازيچه دارد .
3 - مجسّمههايى كه براى فريب دشمن ساخته ، و در مناطقى گذاشته مىشود ، و از نظر جنگى ضرورت دارد .
4 - مجسّمههايى كه از قطعات متعدّدى تشكيل يافته ، و در طبّ براى تعليم مسائل مختلف به كار مىرود ، و در بسيارى از موارد جانشين تشريح بدن انسانها مىگردد ، و براى تعليم اين مسائل لازم به نظر مىرسد .
5 - رباطهاى كامپيوترى كه جنبهء سرگرمى و تفريح ندارند ؛ بلكه در نيازهاى زندگى بشرى از آنها بهرهگيرى مىشود .
سؤال 485 - مشاهده شده كه در برنامههاى تصويرى ، عروسكى شبيه انسان درست مىكنند ، كه در برنامهها يا فيلمهايى كه انسان واقعى در آن نقش دارد و تكلّم مىكند ، به عللى آن عروسك داراى تكلّم وارد مىشود ، و همراه انسانهاى واقعى نقش ايفا مىكند ، و شبيه آنها تصميم مىگيرد ، و تكلّم مىنمايد . ساختن چنين برنامههايى چه حكمى دارد ؟
جواب : مجسّمهسازى اشكال دارد ؛ ولى اگر از قبيل عروسك و بازيچه باشد ، خواه نقشى بازى كند يا نه ، اشكالى ندارد .
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 168
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٦٨