كدام براى خود ويژگيها و خصوصياتى دارند كه پيروان هر مذهب اصرار به حفظ آن دارند ؛ به هر حال نبايد وسوسههاى ناآگاهان سبب شك و ترديد شود .
سؤال 232 - در حين قرائت اذان و اقامه ، و قبل از شروع به اداى فريضه نماز يوميّه ، كمى خم شدن از براى احترام به نبىّ مكرّم اسلام ، حضرت محمّد مصطفى ( صلى الله عليه و آله ) به هنگام رسيدن به جمله « اشهد ان محمّداً رسول اللّه » چه حكمى دارد ؟
جواب : در مورد خم شدن به هنگام بردن نام پيامبر ( صلى الله عليه و آله ) اگر گاهى انجام شود و گاهى ترك شود اشكالى ندارد ؛ ولى اگر هميشه اين كار را بكنند و به صورت يك وظيفه مستحب يا واجب منعكس شود ، درست نيست .
سؤال 233 - با توجّه به اين كه در اذان ، حدّ اقل 6 مرتبه دعوت به نماز مىشود ، آيا گفتن « عجّلوا بالصّلاة » كه در اين روزها در مساجد متداول است ، بدعت نيست ؟
جواب : اگر جمله « عجّلوا بالصّلاة » به قصد ورود در شرع و به صورت جزئى از اذان گفته شود اشكال دارد ؛ امّا اگر منظور تأكيد بيشتر در تعجيل در نماز باشد و از آن جدا گردد اشكالى ندارد .
سؤال 234 - در سمنان مسجدى هست كه در آن اذان را به صورت دستهجمعى ( حدود 200 نفر ) و به اتّفاق و با صداى بلند مىگويند ، در اين رابطه چند سؤال مطرح مىباشد .
الف ) آيا چنين اذانى در طول تاريخ وجود داشته است ؟
ب ) آيا در زمان پيامبر ( صلى الله عليه و آله ) و خلفا ، اذان را اينطور مىگفتند ؟ اگر چنين بوده ، به عنوان وجوب يا مستحب ، يا محض تقرّب بوده است ؟
ج ) آيا چنين اذانى در فقه بلامانع مىباشد ؟
جواب : آنچه از روايات و تاريخ استفاده مىشود اين است كه اذان به صورت انفرادى بوده است ، چنانچه همين سنّت رعايت شود و ديگران آهسته به قصد
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 99
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٩٩