جواب : اگر اين كار جنبه عقلايى داشته باشد اشكالى ندارد .
سؤال 1793 - بسيارى از احكام شرع در مسائل پزشكى مشروط به عدم لمس و نظر جنس مخالف شده است ، آيا منظور از لمس ، لمس مستقيم پوست با بدن بيمار است ، يا در صورتى كه دست پزشك با پوششهايى نظير دستكش طبّى پوشيده باشد ، لمس محسوب نمىشود ؟
جواب : در صورتى كه بدن مستقيماً تماس پيدا نكند ، براى نيازهاى پزشكى اشكالى ندارد .
سؤال 1794 - اين جانب از علاقهمندان به طبّ اسلامى و سنّتى مىباشم . نيازى به توضيح نيست كه جوامع روايى ما سرشار از توصيههاى حكيمانه در زمينه مسائل بهداشتى و درمانى است ( براى مثال توصيههاى عديده و مؤكّدى در باب حجامت وجود دارد ) كه عمل و تمسّك بدين گنجينه گرانبها ، گذشته از اجر اخروى كه در بر دارد ، مىتواند منشأ خير و بركت براى جامعه اسلامى و مسلمانان بلكه تمام بشريّت گردد ؛ زيرا نظر به هزينههاى گزاف درمان به شيوه امروزى و در بعضى اوقات تبعات منفى پزشكى كنونى كه ناشى از وارداتى بودن صرف اين شيوه است ، عمل به دستورات دين مبين اسلام به دليل هماهنگى آن با روح و جان انسان على رغم سادگى اين فرامين در مرحله اجرا ، مىتواند ضامن سلامت روحى و جسمى جامعه و در بعد سياسى ، اجتماعى موجب استقلال و بىنيازى مملكت اسلامى گردد .
از سوى ديگر در مجامع علمى امروز ، اثبات يك مدّعا منوط به داشتن پشتوانه محكم تحقيقاتى و بررسى آمارى منطبق با شيوههاى پژوهشى استاندارد مىباشد . لذا با توجّه به موارد فوقالذّكر خواهشمند است نظر خود را در مورد مسائل ذيل بيان فرماييد :
الف ) انجام تحقيق و پژوهش پيرامون حجامت و فصد ( و ساير موضوعات پزشكى مشابه كه در روايات موجود مىباشد ) مطابق با استانداردهاى علمى
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 618
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٦١٨