ديگرش . آن مرحوم وصيّت كرد به شرطى كه نامادرى من شوهر نكند ، اضافه بر هشت يك ارث ببرد . بر همين اساس ، توافقى صورت گرفت و ايشان پس از اخذ ارث ، با زير پا گذاشتن وصيّتنامه ، ازدواج كرد . وكيل ايشان با تردستى توافقنامه را طورى تنظيم كرد كه ضمن عمل به مفاد وصيّت ، در تقسيم ارث نامى از وصيّتنامه برده نشد . با توجّه به مقدّمه فوق به سؤالات زير پاسخ فرماييد :
الف ) آيا عدم ذكر لفظ وصيّتنامه در توافقنامه ، از طرف وكيل ( كه در حقيقت راه را براى ازدواج اين خانم پس از گرفتن ارث باز كرده ) نوعى تدليس محسوب مىشود ؟
جواب : در صورتى كه به شرط عمل نكرده و ازدواج نموده باشد ، ازدواجش صحيح است ؛ ولى بايد مازاد بر يك هشتم را به ورثه برگرداند . ( اگر هر دو همسر حيات دارند يك هشتم سهم مجموع آنهاست ) .
ب ) آيا نامادرى من با استناد به عدم ذكر لفظ وصيّتنامه در توافقنامه ، مىتواند ادّعا كند كه ازدواج او و شكستن شرط پدرم پس از گرفتن ارث ، اشكالى ندارد ؟
جواب : بايد مطابق شرط عمل كند و يا مقدار اضافه را برگرداند .
سؤال 1360 - مىدانيم كه فرزندخواندگان ارث نمىبرند . حال اگر زن و مردى كه كودكى را به فرزندى قبول كردهاند ، فرزندى از خود نداشته باشند ، آيا بازهم فرزندخوانده ارث نمىبرد ؟ .
جواب : فرزندخوانده احكام فرزند را ندارد و در هيچ حالت ارث نمىبرد ؛ ولى مرد و زنى كه او را به فرزندى پذيرفتهاند مىتوانند وصيّت كنند كه مقدارى از اموال آنها ( حدّ اكثر تا ثلث ) را به فرزندخوانده خويش بدهند ، و يا در حال حيات و صحّت و سلامت ، بخشى از اموال خود را به او واگذار كنند و مىتوانند حقّ فسخ را براى خود مادام الحياهء محفوظ دارند .
سؤال 1361 - از شخصى سه فرزند دختر باقى مانده است ، كه هر كدام بالغه و عاقله و داراى فرزند هستند ، مقدارى ملك از پدرشان باقى مانده است ، يكى از آنها برادر
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 472
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٧٢