ج ) آيا شرط امكان در اين جمله : « مسافرت مكّه معظّمه و سفر كربلا در صورت امكان » شامل مكّه و كربلا هر دو مىشود ؟ آيا مهريّه مذكور ، فقط در دوران زناشويى لازم الاجرا مىباشد يا بعد از آن هم معتبر است ؟
جواب : شرط امكان در هر دو مورد است و منظور اين است كه موانعى بر سر اين راه نباشد ، و زوج در هر صورت بايد به آن عمل كند ، و اگر از هم جدا شدند وسايل اين سفر را براى زوجه فراهم كند .
سؤال 1084 - با توجّه به اين كه در حال حاضر تعداد دختران و زنان آماده ازدواج بمراتب بيشتر از پسران و مردان آماده ازدواج است و عدم توجّه به اين مسأله اساسى مشكلات عديده اخلاقى در جامعه اسلامى ايجاد مىنمايد ، آيا مردانى كه شرايط لازم ازدواج مجدّد را دارند ، اين ازدواج بر آنها واجب مىشود ؟
جواب : ارقامى كه ذكر كرديد چندان مطابق واقع نيست و ازدواج مجدّد بر افرادى كه گفتيد واجب نمىباشد و اگر شرايط ازدواج براى افراد مجرّد آسان بشود ظاهراً مشكل حل مىشود .
سؤال 1085 - شوهرم بدون اجازه من پول مرا به دخترش كه از زن اوّل اوست ، جهت تهيّه جهيزيّه داده است . استفاده كردن از اين جهيزيّه براى آن دختر و شوهرش چه حكمى دارد ؟ لازم به تذكّر است كه آن دختر و شوهرش از راضى نبودن من اطّلاع ندارند . البتّه قبلًا خودم جهيزيّه براى اين دختر جمعآورى كرده بودم ، ولى الآن راضى نيستم ؛ امّا شوهرم مىگويد : « همان اجازه قبلى را عمل كردهام و جهيزيّه را به دخترم دادهام » .
جواب : تصرّف آن زن و شوهر در جهيزيّهاى كه بدون رضايت شما تهيّه شده جايز نيست . و اگر قبلًا نمىدانستهاند بايد بعد از اطّلاع و آگاهى تصرّف نكنند و اگر جهيزيّهاى با ميل خودتان قبلًا دادهايد و هنوز موجود است مىتوانيد بازپس بگيريد .
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 366
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٦٦