صورت مغلوب شدن يك كتاب براى كتابخانه مسجد بخرد ، يا مقدار معيّنى پول يا چيز ديگر به كتابخانه يا به مكان عامّ المنفعهاى بدهد چطور ؟
جواب : اين برد و باختها و شرطها در هر صورت جايز نيست .
سؤال 731 - اخيراً سازمان بهزيستى اوراقى به عنوان « ارمغان بهزيستى » در معرض فروش مىگذارد ، در آن اوراق چند سؤال بهداشتى مطرح مىنمايد كه اگر خريدار اوراق به آنها پاسخ صحيح بدهد ، به قيد قرعه جوايزى دريافت مىنمايد ، در غير اين صورت وجه پرداختى به نفع دولت ضبط مىشود ، بعضى بنگاههاى خصوصى نيز به همين عنوان و با توجّه به علاقه شديد جوانان به ورزش فوتبال اوراقى را در معرض فروش قرار داده و از خريداران مىخواهند كه نتيجه مسابقات بين تيمهاى ورزشى را پيشگويى نمايند ، و به كسانى كه صحيحترين پاسخ را بدهند ، جايزه نقدى اعطا مىكنند ، از آنجا كه شرعاً شرطبندى منع گرديده ، مگر در موارد خاص ، آيا موارد مذكور كه اوّلى با انگيزه آموزش بهداشت و دوّمى به منظور تشويق جوانان و توجّه به ورزش و گرم نگه داشتن بازار مسابقات ورزشى صورت مىگيرد ، از مصاديق « سَبْق » تلقّى مىگردد ؟ يا به علّت برنده شدن بعضى و بازنده شدن ديگران از مصاديق شرطبندى حرام است ؟
جواب : اين گونه كارها نوعى شرطبندى حرام است و جايز نيست ؛ ولى در مواردى مثل بهزيستى اگر نيّت شركتكنندگان كمك بلاعوض به اين سازمانها بوده و نيّت شرطبندى در آن نباشد و جوايز آن صرفاً براى تشويق باشد حلال است ؛ ولى ظاهراً آنچه فعلًا جريان دارد به اين صورت نيست و بسيارى از مردم به شرط جايزه شركت مىكنند .
سؤال 732 - آيا بازى بوكس جايز است ؟ مسابقات فوتبال كه موجب مغلوب شدن طرف ديگر مىشود چه حكمى دارد ؟ آيا تعيين جايزه از طرفين ، يا گروه ، يا شخص سوّمى اشكال دارد ؟
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 237
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٣٧