از امام معصوم ( عليه السلام ) و پاسخ آن حضرت كه مىفرمودند : « هو الغناء » سؤالكننده قانع مىشد ؟
جواب : با توجّه به اين كه سؤالكننده ، اهل لسان بوده ، جواب را به راحتى درك مىكرده است ؛ ولى براى ما كه اهل لسان عربى نيستيم ، ممكن است مسأله كمى پيچيده شود كه بايد از طريق مراجعه به اهل عرف حل شود .
سؤال 701 - مبناى حرمت غنا در اسلام آيات و روايات است . در تفسير آيات قرآن « قول زور ، لهو الحديث ، قول باطل و كلام لغو » تفسير به غنا شده كه هر يك از اين تعابير مىبايست در چهارچوب شرايط زمانى و با منابع تاريخى و لغت معتبر تعريف شوند ، آيا كلام لهوى و باطل ، غنا به حساب مىآيد ، يا آهنگ و لحن لهوى و باطل غناست ؟
جواب : معيار در حرمت غنا ، كيفيّت آهنگ است و محتوا در آن تأثيرى ندارد . شرح اين مطلب را در كتاب أنوار الفقاهة ، كتاب مكاسب محرّمه ، نوشتهايم . تفسير آيات مزبور نيز در آنجا آمده است . و هر آهنگ و صدايى كه مناسب مجالس لهو و فساد است حرام مىباشد و غير آن حلال است .
سؤال 702 - اگر لهو را به لهو باطل و غير باطل و نيز غير باطل را به عقلايى و غير عقلايى تقسيم كنيم ، موسيقى و غنا نيز انواعى خواهد داشت ؛ تشخيص حكم هر يك با چه ملاكها و معيارهايى ممكن خواهد بود ؟
جواب : معيار حرمت غنا در پاسخ سؤالات بالا ذكر شد و با مراجعه به عرف متديّن موسيقى حرام از غير حرام شناخته مىشود .
سؤال 703 - دخترى 18 ساله هستم و در دوره پيشدانشگاهى مشغول به تحصيل مىباشم . در رابطه با موسيقى سنّتى و عرفانى ايران سؤالى داشتم ؛ البتّه ، آن موسيقى كه انسان را از حالت عادّى خارج نكند و مناسب با مجالس عيش نباشد ، سؤال من اين است كه آيا نواختن با اين نوع آلات موسيقى حرام مىباشد ؟
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 230
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٣٠