جواب : از همان جا كه قطع كردهايد تكميل نماييد و اعاده لازم نيست ، خواه قبل از چهار دور باشد يا بعد از آن .
سؤال 618 - شخصى در يكى از دورهاى طواف يا سعى گامهايى را در اثر فشار جمعيّت بىاختيار پيموده و به همان نحو ادامه داده و طواف را به پايان برده است . تكليف او چيست ؟
جواب : اگر منظور از بىاختيار بودن اين است كه در وسط جمعيّت قرار گرفته و قصد طواف دارد و جمعيّت او را پيش مىبرد ، اين وضع ضررى به طواف نمىزند ، همين اندازه كه به اختيار خود در ميان جمعيّت به قصد طواف قرار گيرد كافى است .
سؤال 619 - با توجّه به تعميرات خانه كعبه ، كه گاهى با حصار چوبى اين خانه از ديد مردم مخفى مىشود و فقط حجر الاسود قابل رؤيت است و در اطراف كعبه از محدوده طواف ظاهراً چيزى باقى نمىماند ، لطفاً به سؤالات زير پاسخ دهيد ؟
الف ) اگر مكلّف قبل از عزيمت به حجّ از اين جريان اطّلاع داشته باشد و بداند كه در محدوده معروف نمىتواند طواف كند ، آيا احرامش صحيح است و در صورت صحّت آيا اين مورد از موارد اضطرار شمرده مىشود كه طواف خارج از محدوده معروف صحيح مىباشد ؟
جواب : احرام و طواف در اين حال صحيح است و ديدن خانه كعبه در صحّت مناسك معتبر نيست و طواف محدوده معيّنى ندارد ؛ حتّى در حال اختيار ؛ چه رسد به حال اضطرار .
ب ) آيا طواف در اطراف كعبه با وجود حصار چوبى صحيح مىباشد ؟ چه مانع ديدن بيت الله شود و چه نشود ؟
جواب : طواف در هر دو حالت صحيح است ؛ همانگونه كه در بالا اشاره شد .
ج ) در صورتى كه احرام و طواف در اين حالت صحيح نباشد اگر كار تعميرات
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 200
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٠٠