فصل سيزدهم : احكام خمس
[ متعلَّق خمس ]
1 - خمس منافع كسب
سؤال 513 - اگر سرمايه كسى مخمّس شود و با گذشت يك سال مالى ، در اثر تورّم ناشى از افزايش حجم پول در گردش ، ارزش پولى آن افزايش بيابد ؛ ولى جنس عوض نشود و مقدار آن ثابت بماند آيا در اينجا ربح صدق مىكند و مشمول خمس مىشود ؟
جواب : ربح در اينجا صدق مىكند ، زيرا نوسانات محدود و كوتاه مدّت در عرف بازار هنوز به رسميّت شناخته نشده است و تنها در محافل علمى مورد بحث است ؛ توضيح اين كه در بعضى از جوامع كنونى كمترين تغيير در تورّم ، در محاسبات بدهىها و مطالبات در عرف بازار لحاظ مىشود ، مثلًا بانكهاى اين كشورها هر سال ، هنگامى كه بهره سپردهها را مىدهند در كنار بهره ، تفاوت تورّم را هم مىپردازند ، يعنى در عرف بازار آنها ، محاسبه تورّم به عنوان يك اصل اقتصادى شناخته شده است ؛ در اين كشورها مىتوان تورّم را در همه دادوستدها ملحوظ داشت ؛ ولى در عرف كشورهاى ديگر اين مسأله فقط در محافل علمى مطرح است و مىدانيم مسائل فقهى بر محور موضوعات عرفى دور مىزند ؛ نه موضوعات خاصّ محافل علمى .
سؤال 514 - چندين سال است كه مشغول ساختن منزل مسكونى مىباشم ، فقط پول زمين را يك جا پرداختهام ؛ ولى بقيّه كارهايش را به تدريج انجام دادهام ، حكم خمس آن را بيان فرماييد .