جواب : حقّ احتمال دوّم است ، دولت آزاد نيست هر كارى را در اين زمينه انجام دهد اصولا دولت در تمام حركات اقتصادى خود بايد غبطه جامعه و مخصوصاً مستضعفين را در نظر بگيرد ، زيرا ولايت يا وكالت او تنها در اين محدوده است .
سؤال 1738 - با عنايت به محدوديّت منابع آب قابل شرب و شيرين در سرزمين ما ، مصرف بىرويه و غير ضرورى آن چه صورتى دارد ؟
جواب : مصرف بىرويه آب قابل شرب يا آبهاى زراعتى ، در هيچ زمانى مجاز نيست بايد در اين نعمت گرانبهاى الهى ، همه مردم صرفهجويى كنند و جلو هر گونه اسراف را بگيرند .
سؤال 1739 - ريختن فاضلابها در چشمهها ، رودها و درياچهها موجب تلف شدن هزاران هزار جاندار آبزى و صدمات غير قابل جبران به طبيعت است نظر مبارك نسبت به انجام چنين كارى چيست ؟
جواب : آلوده كردن رودخانهها و درياچهها به طورى كه موجب اتلاف جانداران آبزى شود و در نتيجه مردم گرفتار خسارت و زيان گردند ، جايز نيست .
سؤال 1740 - اگر كسى از وسيلهاى استفاده مىكند كه موجب آلودگى هواست ، در حالى كه امكان استفاده از وسايلى كه آلودگى كمترى ايجاد مىكنند نيز وجود دارد وظيفه شرعى وى چيست ؟
جواب : هوا از مواهب بزرگ الهى است ، نبايد آن را بىجهت آلوده كرد .
سؤال 1741 - صنايعى كه مدّتها بدون اطّلاع كسى ، عوامل آلوده كردن محيط زندگى انسانها را فراهم آوردهاند ، چگونه بريء الذمّه مىشوند ؟
جواب : سزاوار است از طرق ممكن ، براى پاك كردن آلودگيها به مقدارى كه موجبات آن را فراهم ساختهاند ، تلاش كنند .
سؤال 1742 - بنابر نظر مبارك ، استفاده از بعضى سموم شيميايى كه موجب مرگ
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 527
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٢٧