سؤال 1586 - ماهيّت استخدام دولتى چيست ؟ با توجّه به اين كه حقوق كارمند با گذشت زمان تغيير مىيابد و دولت اعتباراتى را در تعيين زمان بازنشستگى او دارد .
جواب : استخدام دولتى ظاهراً داخل عقد اجاره است و تغييراتى كه در جهت سالهاى خدمت و ساعات كار و جدول حقوقى پيدا مىشود ، مشكلى در اين عقد اجاره ايجاد نمىكند و مىتوان آنها را از دو راه تصحيح كرد :
الف ) از طريق وكالت ، به اين معنا كه كارمند از آغاز ، خود را به عنوان سى سال با حقوق فعلى و ساعات كار مشخص در خدمت دولت قرار مىدهد و عقد اجاره ( به صورت انشاى لفظى و يا معاطات ) انجام مىگيرد ، سپس وكالت مطلّقهاى به دولت مىدهد كه اگر خواست در 25 سالگى يا كمتر يا بيشتر اين قرارداد اجاره را فسخ كندو نيز وكالت مىدهد كه ساعات كار و حتّى مقدار حقوق و مزايا را طبق جدولهاى عادلانهاى كه خودش تنظيم مىكند تغيير دهد و در حقيقت اجاره جديدى را بر اساس حقوق و مزاياى فعلى ترتيب دهد بنابراين در قرارداد ابتدايى بايد اين مسائل قيد شود كه « كارمند » چنين وكالتى را در چهارچوبه ضوابط هر زمان به دولت داده است و اين مسائل هنگام استخدام بايد تفهيم شود و از آنجا كه دولت شخصيّت حقوقى دارد ، همان گونه كه مىتواند مالك بشود ، مىتواند طرف وكالت نيز واقع شود .
ب ) اين تغييرات را از طريق شرط ضمن عقد نيز مىتوان تصحيح كرد ، به اين معنا كه در قرارداد نخستين ، شرط مىشود كه دولت در هر زمانى بخواهد ، مىتواند اين قرارداد را ( مثلا طبق ضوابطى كه در مجلس شوراى اسلامى يا هيأت دولت تصويب مىشود ) فسخ كند و كارمند را بازنشست كند و يا اين كه كارمند شرط مىكند كه بايد مبلغى اضافه بر آنچه در قرارداد آمده طبق جدولهايى كه دولت يا مجلس تصويب مىكند به او بپردازد .
درست است كه اين شرط داراى ابهام است ولى ابهام آن در حدّى نيست كه
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 487
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٨٧