رفع و تسكين آلام يك بيمار چه كارى انجام دهد وظيفه او چيست ؟ درمانهاى بدون اطمينان و غير قابل اعتماد كه ممكن است خود آنها باعث مرگ يا عوارض شديدتر شوند ؟ و يا عدم هر گونه اقدام درمانى ؟ آيا اگر پزشك با اقدام به درمان نامطمئن موجب خسارت و مرگ مريض گردد مسئول است ؟ آيا اگر اقدام به هيچ درمانى نكند با توجّه به علل و توضيحات فوق ، مسئوليّتى متوجّه اوست ؟ اين موضوع با توجّه به اين نكته بايد در نظر گرفته شود كه گاهى فرصت هيچ مشورت و ارجاع بيمار به پزشكان متخصّص و آگاه ديگرى وجود ندارد . در خاتمه جهت روشن شدن موضوع ، مثالى ذكر مىشود : گاهى پزشكى كه داراى تجربه كافى نباشد با بيمارى در حالت بيهوشى مواجه مىشود كه نمىداند به طور مثال اين بيمار در اثر كمبود يا ازدياد قند ، بدنش دچار بيهوشى شده و در اين حالت طبيعى است كه درمان كاملا متناقض است و باعث اشتباه پزشك مىشود .
جواب : اين مسأله چند حالت دارد .
الف ) در صورتى كه خطر قطعى يا ظنّى بيمار را تهديد نمىكند و معالجه نيز نامطمئن است در اين صورت اقدام به معالجه نشود .
ب ) در صورتى كه معالجه از نظر عرف پزشكى قابل قبول است هر چند احتمال عوارض وجود دارد در اين مورد پزشك مىتواند اقدام كند ، مخصوصاً اگر خطرى بيمار را تهديد كند .
ج ) در صورتى كه خطر حتمى است و معالجه نامطمئن است ولى درصد نجات وجود دارد و امكان مراجعه به متخصّص نيز وجود ندارد در اينجا مىتواند اقدام كند با رعايت آنچه در جواب مسأله 1411 گفته شد .
سؤال 1420 - اگر پزشك سعى خود را در مداواى بيمار انجام دهد ولى بيمار بهبود نيابد ، آيا پزشك نسبت به هزينه درمانى كه بيمار قبلا پرداخته و حقّ ويزيت مديون است ؟
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 431
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٣١