سؤال 1361 - در قتل عمد ، اگر پدر رضايت داد و مطالبه ديه كرد و جد مخالفت كند و مطالبه قصاص نمايد كدام مقدّم است ؟
جواب : با وجود پدر نوبت به جد نمىرسد .
سؤال 1362 - در مناطق ما رسم است كه اهالى هر محلّه در ايّام فراغت و مناسبتهاى مختلف به عنوان تفريح و تفنّن ، اقدام به مسابقه تيراندازى مىكنند كه متأسفانه در جريان يكى از مسابقهها شخصى اسلحه كلاشينكف شخص ديگرى را در اختيار پسر بچّه نابالغى ( 12 - 13 ساله ) قرار داده و با اين كه اطرافيان تذكّر مىدهند كه مواظب اسلحه و پسر بچّه باشد مىگويد كاملا مواظب هستم و مشغول راهنمايى او شده و مىگويد چنان كن و چنين بگير ، پسر بچّه طبق دستور عمل كرده ، ولى چون اسلحه روى رگبار بوده از اختيار بچّه خارج شده و راهنما را مورد اصابت قرار داده و به قتل مىرساند ، حال :
الف ) آيا راهنماى مقتول بدون اجازه والدين پسر بچّه به هر عنوان ، حق داشته اسلحه در اختيار وى قرار دهد ؟
ب ) آيا مقتول در قتلش معاون يا مباشر مىباشد يا هر دو محسوب مىشود و يا هيچكدام ؟ خلاصه ، ديه مقتول به عهده چه كسى مىباشد ؟
ج ) در صورتى كه ديه بر عاقله تعلّق گيرد ، آيا با وجود پدر شامل باقى نزديكان نيز مىشود ؟ در ضمن مشخص بفرماييد تقسيم ديه بر عاقله بر چه اساس مىباشد ؟
جواب : الف ) حقّ چنين كارى را نداشته است .
ب ) هرگاه قرار دادن اسلحه در اختيار چنين كودكى عرفاً كار خطرناكى محسوب شود ، راهنما در برابر آن مسئول است و اگر خودش كشته شده باشد ديه ندارد در غير اين صورت ديه بر عاقله است .
ج ) احتياط اين است كه پدر هم شركت كند و امّا شركت ديگران قطعى است و طرز تقسيم ديه بين آنها بر حسب توانايى و چگونگى امكانات آنهاست كه
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 408
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٠٨