شده عوامل مختلفى از جمله : الف ) ضربه وارده به ناحيه جمجمه كه سبب خونريزى گرديده ، هفتاد درصد ب ) زمينه قبلى موجود در بيمار ، پانزده درصد ج ) انتقال بىمورد و مكرر بيمار از بيمارستان ، پانزده درصد دخالت داشته است ، نظر مبارك را در مورد عمل جانى در خصوص عمدى يا غير عمدى بودن قتل يا پرداخت ديه نفس يا عضو بيان فرماييد ؟
جواب : اگر نظريهء كارشناسان مورد اطمينان چنين باشد كه اگر اين شخص را جا به جا نمىكردند نمىمرد بلكه نجات مىيافت ، كسى كه ضربهء مغزى وارد كرده تنها ديهء شكستگى جمجمه را بايد بدهد و ديهء قتل خطا به عهدهء كسانى است كه جا به جا كردهاند و اگر هر دو كار مؤثر در مرگ او بوده ، هر كدام بايد سهمى از ديهء يك انسان را به نسبت مذكور بدهد ، مگر اين كه تفاوت ميان آن دو زياد نباشد كه در اين صورت مىتوانند مساوى بدهند .
سؤال 1339 - شخصى در اثر تصادف رانندگى مصدوم و طحالش بدون صدمه ظاهرى و پارگى شكم ، پاره شده است ، در نتيجه پس از عمل جرّاحى طحال وى را در آوردهاند ، آيا جراحت فوقالذّكر از مصداق جراحت جائفه مىباشد تا ثلث ديه به او تعلّق بگيرد ؟
جواب : احتياط آن است كه با هم مصالحه كنند .
سؤال 1340 - در مورد سؤال قبل با قطع نظر از مصالحه طرفين و عدم امكان مصالحه ، پاسخ را مرقوم فرماييد ؟
جواب : بايد از روش حكومت استفاده شود يعنى درصد نقصى كه از اين جهت حاصل شده با كلّ ديه بدن بسنجند و به همان نسبت از ديه دريافت كنند ، مثلا اگر به اعتقاد اهل خبره اين نقص معادل سى درصد است ، سى درصد ديه تعلّق مىگيرد و اگر كمتر يا بيشتر است به همان صورت ملاحظه مىشود .
سؤال 1341 - اگر پدر يا مادرى فرزند خود را براى تربيت يا از روى غضب بزند و
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 401
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٠١