فعّاليّت داشته است كافر حربى خواهد بود و تملّك آن زمين جايز است .
د ) از جواب سؤال سابق معلوم شد .
سؤال 1073 - چاهى در فاصله حدود 700 مترى قنات قديمى اين روستا كه تاريخ تأسيس آن مشخص است و از دهها سال قبل مورد بهرهبردارى بوده ، حفر شده است . كه مقدارى از قنات ، موقوفه امام حسين ( عليه السلام ) مىباشد . با توجّه به قراين و شواهد ، حفر چاه فوق سبب خشك شدن يا كم آب شدن مخزن قنات مذكور شده است ، آيا صاحبان قنات و متولّيان موقوفه حقّ ممانعت استفاده از چاه فوقالذّكر را دارند و استفاده از آب اين چاه جهت نماز و غسل چه صورتى دارد ؟
جواب : در صورت ضرر زدن به قنات ، احتياط واجب ترك حفر آن چاه عميق است و اگر حفر شده و صاحبان قنات زيان ديدهاند بايد مصالحه شود و الّا وضو و غسل با آن اشكال دارد .
سؤال 1074 - شخصى در حريم زمين و قريه ديگران ساختمانى درست مىكند ، در ابتدا كسى از اهل قريه از ساختن عمارت جلوگيرى نمىكند ولى بعد از ساختن آن اعلام نارضايتى مىكنند ، شرعاً چه كسى مالك اين عمارت است ؟
جواب : حريم قريه يا خانه ، متعلق به اهالى قريه يا صاحب خانه است و ساختمان و تصرّف ديگرى در آن جايز نيست مگر به اذن ايشان .
سؤال 1075 - آيا حريم قريه قابل تقسيم است ؟ در صورتى كه قابل تقسيم است آيا معيار ، مقدار زمين زراعتى هر فرد است ؟ يا معيار مقدار گوسفندان و هيزم و چيزهاى ديگرى كه احتياج دارند مىباشد ؟
جواب : با توافق صاحب حق مىتوان آن را تقسيم كرد و سهم هر يك به مقدار عرف محل است .
سؤال 1076 - در بين اهل قريهاى ، عدّهاى از مردم روستا زمين زراعتى ندارند و بعضى خيلى كم دارند ، حريم قريه را بين خود تقسيم كردهاند ، آيا اشخاصى كه زمين
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 312
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣١٢