حكومتى نيز چنين است مثلا در نظام جمهورى اسلامى ايران آيا اطاعت از قوانين و مقرّرات دولت كه به تصويب مجلس شوراى اسلامى و تأييد شوراى نگهبان رسيده ، واجب شرعى است ؟
جواب : بايد از قوانينى كه در بالا شرح داديد تخلّف نكنند .
سؤال 19 - شخصى پس از فوت مرجع تقليدش از مجتهدى تقليد نموده ، ولى قبل از عمل به فتواى آن مجتهد مجدداً از مرجع قبلى كه فوت نموده تقليد كرده است ، آيا عدول با توصيف فوقالذكر جايز مىباشد ؟ با در نظر گرفتن اينكه در بعضى از مسائل از جمله در مسائل تقليد ، مقلّد همين مجتهد زنده مىباشد .
جواب : چنانچه مجتهد زنده اعلم بوده ، عدولش صحيح و بازگشت از آن جايز نيست و اگر ميّت اعلم بوده ، تقليدش از مجتهد زنده در موارد علم اجمالى يا تفصيلى به اختلاف جايز نبوده است .
سؤال 20 - اگر بر انسان طبق فتواى مرجع قبلى خود ، احكامى از قبيل خمس و غيره واجب و يا بعضى از اعمالش باطل و يا مشكوك به نظر برسد ، ولى طبق فتواى مرجع فعلى اعمالش صحيح و يا خمس و غيره واجب نباشد ، لطفاً مرقوم فرماييد آيا مىتواند طبق فتواى مرجع بعدى خود عمل و در نتيجه اعمالش صحيح و خمس و امثال آن را پرداخت ننمايد ؟
جواب : خالى از اشكال نيست .
سؤال 21 - آيا از مجتهدى كه در مسائل روز جامعه و سياست داخلى و خارجى كشور آگاه نيست ولى داراى شرايطى كه در رساله عمليّه ذكر شده مىباشد ، تقليد جايز است ؟
جواب : جايز است به شرط آن كه فتاواى او موجب مفسدهاى در جامعه اسلامى نگردد .
سؤال 22 - آيا حضرت عالى حكم حاكم را نافذ مىدانيد ، بنابراين اگر مرجعى
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 23
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٣