جواب : به كتاب « أنوار الفقاهة » ما مراجعه نماييد .
سؤال 6 - آيا در اين عصر كه مسائل و مشكلات زندگى انسانها بسيار گسترده و پيچيده شده و قدرت يافتن بر استنباط احكام اين مسائل نياز به احاطه بر علوم و اطّلاعات گستردهاى دارد كسى مىتواند به رتبه اجتهاد مطلق نائل شود ؟
جواب : البتّه امكانپذير است و بهترين دليل بر امكان ، وقوع آن است كه ما در حوزههاى علميّه شاهد و ناظر آن هستيم .
سؤال 7 - اگر مرجع تقليد يا مجتهدى احساس كند كه شرايط مرجعيّت يا اجتهاد را از دست داده آيا لازم است كه اعلام كند ؟
جواب : لازم است اعلام كند .
سؤال 8 - اگر انسان بتواند تشخيص دهد كه فلان مرجع از نظر مبانى اصولى قويتر است آيا اين تشخيص ، در اعلم بودن آن مرجع دخيل است ؟
جواب : اعلم بودن تنها به آگاهى و اعلميّت در علم اصول حاصل نمىشود بلكه شرايط ديگرى نيز دارد .
سؤال 9 - آيا كسى كه مىخواهد عمل به احتياط بنمايد مىتواند مثلا احتياطات بيع را از فلان مرجع و احتياطات صلاه را از مرجع ديگر اخذ كند ؟
جواب : اگر منظور پيروى كردن در اخذ طريقه احتياط از دو مجتهدى كه هر دو مساوى در فقاهت باشند بوده باشد مانعى ندارد .
سؤال 10 - آيا كسى كه عمل به احتياط مىكند بايد احكام صادره از مجتهدين ميّت را هم لحاظ دارد ؟
جواب : اگر مقصودش احتياط مطلق است بايد همه اقوال را ببيند و اگر هدفش احتياط بين محتمل المرجعيّههاست ، تنها آگاهى از اقوال علماى زنده براى او كافى است .
سؤال 11 - آيا تصريح به جواز عمل به رساله كه معمولا در ابتداى رسالهها
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 20
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٠