جمله « اوتُوا العلم » ( علم به آنها داده شده بود ) ، نشان دهنده رابطه علم با زهد و وراستگى است ، اگر آگاهى نسبت به ناپايدارى دنيا و جاودانگى آخرت و حقارت سرمايههاى مادى در برابر عظمت پاداش الهى باشد ، هرگز فريب زرق و برق جهان مادى ، چشم انسان را خيره نكرده ، و هرگز آرزوى ثروت قارونى نمىكند .
امام صادق ( عليه السلام ) فرمود : از جمله سخنانى كه خداوند به موسى بن عمران ( عليه السلام ) فرمود ، اين بود :
« انَّ عبادِىَ الصّالحينَ زهدوا فيها بِقَدر عِلمِهِم بى » :
« بندگان صالح من به اندازه علمشان به من ، زهد در دنيا را پيشه كردهاند » . « 1 » يعنى مقدار علم رابطه مستقيم با مقدار زهد دارد .
9 - علم سرچشمه پيشرفتهاى مادّى است .
قَالَ إِنَّمَا أُوتِيتُهُ عَلَى عِلْم عِندِى : قارون گفت : « اين ثروت را بوسيله دانشى كه نزد من است به دست آوردهام » . « 2 »
اين سخن قارون است ، وقتى كه آگاهان قوم موسى ( عليه السلام ) او را نصيحت كردند كه ثروت را در راه منفعت جامعه به كار بند ، و نصيب خويش را از دنيا فراموش منما ، و همانگونه كه خدا به تو نيكى كرده است تو نيز به بندگان خدا نيكى كن ، و اين ثروت را مايه فساد در زمين قرار مده . « 3 » او ( كه ديگر نصيحت در او اثرى نداشت ) ثروت خود را مستند به علم خود مىدانست و جالب توجه اين كه خدا اين ادعاى او را نفى نمىكند بلكه بلافاصله مىفرمايد : أَوَلَمْ يَعْلَمْ أَنَّ اللهَ قَدْ أَهْلَكَ مِنْ قَبْلِهِ مِنْ القُرُونِ مَنْ هُوَ أَشَدُّ مِنْهُ قُوَّةً وَأَكْثَرُ جَمْعاً : « آيا او نمىدانست خداوند اقوامى را پيش از او هلاك كرد كه از او نيرومندتر و ثروتمندتر بودند » . « 4 »
هامش
( 1 ) . بحار الانوار ، جلد 18 ، صفحه 339 .
( 2 ) . سوره قصص ، آيه 78 .
( 3 ) . سوره قصص ، آيه 77 .
( 4 ) . سوره قصص ، آيه 78 .