او بده و من چنين كردم ، سپس سوار شديم و به راه خود ادامه داديم . به حضرت گفتم : اين نصرانى بود ، آيا به نصرانى هم تصدّق و يارى مىكنيد ؟ ! فرمودند : بله وقتى در اين حال است چنين مىكنيم » . « 1 »
نكتهاى در اينجا قابل تذكر است اين كه اولا سعى كنيد كار نيك خود را با منّت همراه نكنيد ، زيرا اساساً ملاك عمل
نيك و معروف ترك منّت است
« ملاك المعروف ترك المَنّ به » « 2 »
اگر منت گذاشتى گويا كه عملى انجام ندادهاى .
پس عمل نيك خود را با عدم اظهار آن زنده كنيد ، مولى على ( عليه السلام ) مىفرمايند :
« احيوا المعروف باماتَتِه فَانّ المِنَّة تهدم الصنيعة » :
« كار نيك خود را با ميراندان آن زنده كنيد ( يعنى اظهار نكنيد و منّت نگذاريد ) زيرا منّت ، عمل انجام شده را نابود مىكند » . « 3 »
و ثانياً عمل نيك را نيمه كاره نگذاريد ، زيرا زيبائى عمل به اتمام آن است «
جمال المعروف اتمامه » « 4 »
به پايان رساندن عمل بهتر از شروع آن است
« اكمال المعروف احْسنْ مِنْ ابتدائه » . « 5 »
) عمل بايد همچون فرزند تربيت شود تا رشد كند ، مولى على ( عليه السلام ) فرمودند : «
مَنْ لم يُرَبّ معروفَه فَقَد ضَيَّعَه » :
« كسى كه عمل نيك خود را تربيت و پرورش ندهد ، آن را ضايع كرده است » « 6 » و در روايتى ديگر فرمودند : گويا اصلا عملى انجام نداده
هامش
( 1 ) . وسائل ، جلد 6 ، صفحه 285 .
( 2 ) . مستدرك ، جلد 2 ، صفحه 413 « از امام على ( عليه السلام ) » .
( 3 ) . غررالحكم ( در همين كتاب شريف هست كه فرمودند : « احىِ معروفَك بَاماتَتِه » « عمل نيك خود را با ميراندن آن زنده كنيد » .
( 4 ) . همان مدرك .
( 5 ) . غررالحكم - بحار ، جلد 78 ، صفحه 111 .
( 6 ) . غررالحكم . .