گرچه اينها جائز است ، ولى بهتر از اين ، سكوت و واگذار كردن انتقام ، به ربّ الارباب و خداوند منتقم است ، البته در صورتى كه عدم جواب و سكوت منجر به سستى و بى غيرتى نشود .
در روايتى از رسول اللّه ( صلى الله عليه و آله ) آمده :
« الا انّ بَنى آدَم خُلِقُوا عَلى طبقات شَتّى ، مِنْهُم بَطىء الغَضَب سَريعُ الفِيئى و منهم سريع الغَضَب سَريعُ الفيىء فَتَلكَ تِبلك و مِنْهُم سَريعُ الغَضَبِ بَطىء الفَىء و متهم بَطىء الغَضَبِ بَطِىء الفِىء الا و انّ خيرَهم البَطىء الغَضَب السريعُ الفَىء و شَرّهم السريعُ الغَضَبِ البطىء الفَىء » :
« بدانيد فرزندان آدم بر طبقهها و انواع مختلفى خلق شدهاند ؛ بعضى از آنها كُنْد غضب و تند بازگشت و زود راضى شونده هستند ، و بعضى سريع غضب مىكنند و سريع آرام مىشوند و اين سرعت فروكشى عوض از سريع غضبناك شدن آنها است ( و به قول عوام اين به آن در ) و بعضى سريع غضب مىكنند و كُند بازگشت مىنمايند و بعضى كُند غضب و كُند بازگشت هستند ، بدانيد كه بهترين آنها كسانى هستند كه دير غضب مىكنند و سريع بازگشت و زود راضى شونده هستند و بدترين آنها كسانى هستند كه زود غضب مىكنند و دير بازگشت مىكنند » .
علماى اخلاق و پزشكان روح علاج ترك انتقام را انديشيدن در بد عاقبتى در آينده دور و نزديك دانستهاند و اين كه در فوائد ترك انتقام و عفو دقت كند و بداند كه واگذار كردن انتقام به منتقم حقيقى بهتر و سزاوارتر است و اين كه انتقام و عفو او شديدتر و قويتر است .
پس فكر كن شايد روزى ، تو به دست او گرفتار شوى و بخواهد از تو انتقام گيرد ، عفو كن كه گذشت تاج ارزشها و مكرمتهاى اخلاقى است .
« العَفْوُ تاجُ المَكارم » . « 1 »
هامش
( 1 ) . غرر الحكم - ميزان الحكمه ، جلد 6 ، صفحه 366 . .