5 . حاشيه ميرزا رفيع الدين نايينى ( م 1082 ق ) ، استادِ علّامه مجلسى . نسخههاى فراوانى از اين كتاب در كتابخانههاى مختلف ، از جمله نسخهاى به خط و حواشى ملّاخليل قزوينى در كتابخانه آية اللَّه مرعشى قم موجود است . « 1 »
اين حاشيه تا اواسط كتاب الحجّه است « 2 » و بخشهايى از آن در چاپ سه جلدى افست و چاپ جديد « وافى » منتشر شده است .
6 . حاشيه شيخ على صغير ، برادر كوچكتر شيخ على كبير كه قبلًا از او ياد شد .
تاريخ تأليف اين كتاب ، 1085 قمرى است و نسخهاى از آن ، تحريرِ 1088 ، در الذريعة معرّفى شده است . اين حاشيه بر كتاب التوحيد كافى نگاشته شده است . « 3 »
7 . الصافى كه شرح اصول و فروع و روضه كافى است به زبان فارسى در سى و چهار جزء به عدد اجزاى كتاب كافى از ملّاخليل قزوينى . اين كتاب در طول بيست سال از سال 1064 تا 1084 ق ، در دست نگارش بوده و هفت جزء آن كه شرح اصول كافى « كتاب العقل تا كتاب العشرة » است ، در دو جلد رحلى در سال 1323 ق ، در هند چاپ شده و نسخههاى بقيه اجزا هم در كتابخانهها موجود است ؛ از جمله دوره كامل آن در دوازده مجلّد در كتابخانه مركزى دانشگاه تهران ، جزو كتب اهدايى مشكوة و همچنين در كتابخانه آستان قدس رضوى ، جزو كتابهاى آية اللَّه سيدمصطفى خوانسارى موجود است . « 4 »
محمدباقر بن غازى قزوينى ( م بعد از 1103 ق ) نيز حاشيهاى بر اين شرح دارد . « 5 »
8 . شرح اصول و روضه كافى ، تأليف ملّاصالح مازندرانى ( م 1086 ق ) . اين شرح با حواشى بسيار ارزندهء مرحوم علّامه شعرانى در دوازده جلد به چاپ رسيده است . « 6 »
هامش
( 1 ) . فهرست نسخههاى خطّى كتابخانه آية اللَّه مرعشى ، ج 16 ، ص 306 - 307 .
( 2 ) . اينكه برخى گفتهاند اين حاشيه تا كتاب القرآن كافى است ، ظاهراً بايد اشتباه باشد .
( 3 ) . الذريعة ، ج 6 ، ص 183 .
( 4 ) . به فهرست كتابهاى خطّى آية اللَّه خوانسارى ، تأليف نگارنده ، مراجعه شود .
( 5 ) . الذريعة ، ج 6 ، ص 145 .
( 6 ) . اينكه برخى گفتهاند مرحوم ملّاصالح كتاب الزكاة والصوم كافى را هم شرح كرده است ، احتمالًا با شرح پسر او كه بعد از اين ياد مىشود ، اشتباه شده است . ر . ك : مقدمه شرح ملّاصالح ، ج 1 ، ص 9 .