41 . اصول آل الرسول .
مهمترين اثر اين فقيه ارجمند كه ظاهراً حدود پنجاه سال در دست تأليف ، تنظيم و تكميل بوده و متأسفانه نسخهاى از آن سراغ نداريم همين كتاب اصول آل الرسول است .
مناسب است برخى از عبارات را دربارهء اين كتاب نقل كنيم .
علّامه تهرانى در نقباء البشر مىنويسد :
له تصانيف ، فمنها اصول آل الرسول الذى لم يكن مثله .
و نيز در الذريعة مىفرمايد :
اصول آل الرسول صلى الله عليه و آله در استخراج ابواب اصول فقه از روايات اهل بيت عليهم السلام ، تأليف شيخ مشايخ ما سيد ميرزا هاشم بن سيد ميرزا زينالعابدين موسوى خوانسارى ( م 1318 ق ) . در اين كتاب ، احاديث وارده از اهل بيت عليهم السلام را كه شامل قواعد اصول فقه بوده ، گردآورى كرده و به ترتيب مباحث اصول فقه مرتب ساخته است . در اجازهاى كه براى شيخ ما مرحوم شيخ الشريعة اصفهانى نگاشته مىنويسد :
در اين كتاب بيش از چهار هزار روايت مربوط به اصول فقه را گردآورى كرده و وجه دلالت هر كدام را بر مقصود بيان كردهام . « 1 »
مؤلف در كتاب مبانى الاصول خود مىنويسد :
جمعت قريباً من خمسة آلاف حديث من الأحاديث التى يتفرع عليها الفروع . . . و سمّيتها بأصول آل الرسول . . . .
مرحوم مير سيد احمد روضاتى در مقدمه كتاب ميزان الأنساب مىنويسد :
اين كتاب را به نظر استاد خود شيخ انصارى رسانيده ايشان در زمان وفات شيخ انصارى 45 ساله بوده است . و شيخ آن را ستوده و بر اتمام آن تحريص كرده و گفته است : من به اين كتاب نياز دارم . « 2 »
هامش
( 1 ) . الذريعة ، ج 2 ، ص 177 .
( 2 ) . ر . ك : مقدمه ميزان الانساب ، ص 22 .