مرحوم كلينى ادعا ننموده است كه تمامى روايات كتابش صحيح بوده و سند آن به معصوم متصل مىگردد و افراد مذكور در زنجيره روات همه عادل مىباشند . وى در خطاب به كسى كه خواستار تأليف اين كتاب شده بود ، چنين نوشته است .
« وقد يسر اللَّه - وله الحمد - تأليف ما سألت ، وأرجو أن يكون بحيث توخيت فمهما كان فيه من تقصير فلم تقصر نيتنا فى إهداء النصيحة ، إذ كانت واجبة لإخواننا وأهل ملتنا ، مع ما رجونا أن نكون مشاركين لكل من اقتبس منه ، و عمل بما فيه دهرنا هذا » . « 1 »
اين سخن حكايت از آن دارد كه شيخ كلينى سعى و اهتمامش را در جمع و تدوين احاديث صحيحه تا آنجا كه براى وى مقدور بوده به كار برده ، و با اجتهاد خود و اعتمادى كه به كتب و اصول پيش از خود داشته كتاب كافى را تدوين كرده است . البته اين بدان معنا نيست كه تمام روايات كافى صحيح مىباشد ، چرا كه ما شاهد اين هستيم كه بسيارى از علماء و بزرگان شيعه از جمله شيخ مفيد و ابن ادريس و ابن زهرة و شيخ صدوق به همه روايات كافى اعتماد نداشتند و بسيارى از آنها را ضعيف دانستهاند .
شهيد ثانى در قرن دهم اسناد كافى را مورد بررسى قرار داده و اعلام نموده كه حدود 5072 حديث از احاديث كافى صحيح و 144 حديث آن حسن و 1118 حديث موثق و 302 حديث قوى و 9485 حديث آن ضعيف است . « 2 »
ذكر اين نكته لازم است رواياتى كه موصوف به ضعف مىگردند ، بدان معنا نيست كه اينگونه احاديث به كلى از درجه اعتبار ساقط مىباشند . و در امور دين نمىتوان بدانها اعتماد نمود ، بلكه ضعف روايت مربوط به سند آن مىباشد ، كه ممكن است اخبار و رواياتى وجود داشته باشد كه خبر ضعيف را تأييد و تقويت نمايد و يا اينكه با قرآن و سنت متواتره موافق باشد و يا آن كه نزد علماء معمول به باشد ؛ و فقهاء بر اين قول تنصيص نمودهاند كه چنانچه خبر ضعيف باشد ولى در عين حال عمل و اعتماد
هامش
( 1 ) . كلينى ، الكافى ، ج 1 ، ص 9 .
( 2 ) . هاشم معروف حسنى ، دراسات فى الكافى للكلينى والصحيح البخارى ، چ اول ، بيروت ، دار التعارف للمطبوعات ، 1398 ق . / 1987 م ، ص 134 و 136 .