محقق كركى مىگويد : « اين كتاب از احاديث شرعى و اسرار دينى مقدارى جمع آورى نموده كه در كتاب ديگرى يافت نمىشود » .
ملا محسن فيض كاشانى مىگويد : « كافى ، شريفترين و كاملترين و جامعترين كتاب است ، زيرا كه در ميان آنها شامل اصول و خالى از عيب و فضول است » .
مولى محمد امين استرآبادى در كتاب فوائد المدنيه مىگويد : « ما از اساتيد و علماى خود شنيدهايم كه در اسلام كتابى تأليف نشده كه برابر يا نزديك كتاب كافى است » . « 1 »
امتيازات كافى
1 . از اينكه شيخ كلينى در زمان نواب اربعه يا نمايندگان و نائبان خاص امام زمان ( عج ) مىزيسته است ، لذا قطعاً از آنها استفادهء شايانى در مورد احاديث كرده است ، و از اين رو بيشتر مىتوان به كتاب وى اعتماد كرد . و البته اين بدان معنى نيست كه تمام احاديث را بدون تحقيق بپذيريم ، بلكه بايد اهل فن آنها را مورد بررسى قرار دهند و اسناد و رواة حديث را با دقت مطالعه كرده صحيح را از ضعيف تشخيص داده ، سپس در دسترس عموم قرار دهند ، و اين تحقيق مىبايست در مورد تمام كتب و مراجع حديث انجام پذيرد و البته قبل از همهء آنها كتب اربعهء شيعه كه مآخذ و منابع اصلى حديث به شمار مىروند ، بايد زير نظر متخصصين و دانشمندانى كه در علم حديث و رجال تخصص وافر دارند ، مراجعه و تنقيح شوند .
2 . يكى از بزرگان محققين گفته است : « روش كلينى در ترتيب احاديث هر باب اين است كه حديث درستتر و صحيحتر را در اول باب قرار داده و سپس به احاديث مجمل و مبهم مىپردازد ، از اين جهت احاديث آخر هر باب غالباً خالى از ابهام نيست » .
3 . يكى از امتيازات كافى اين است كه كلينى سلسلهء سند را تا به امام ، در هر حديث نقل مىكند ، و آنجا كه صدر سند را حذف كرده است ، جايى است كه از كتاب ديگر نقل كرده ، و سلسلهء سند را به آن كتاب حواله مىدهد .
هامش
( 1 ) . مقدمهء اصول كافى ، سيد جواد مصطفوى .