زيادند و تأليفات فراوان دارند ، و نقل اقوال همهء آنها غير مقدور است . من به سخن مشهورين به فضل و تحقيق و حسن انتخاب اكتفا كردهام و از كتب اين فضلا به آنچه اجتهاد آنها هويدا است و مورد اعتماد خودشان بوده است اكتفا كردهام از جمله كسانى كه نقل مىكنم ، از قدماى زمان ائمه ، حسن بن محبوب ، احمد بن ابى نصر بزنطى ، حسين بن سعيد اهوازى ، فضل بن شاذان نيشابورى و يونس بن عبدالرحمن ؛ و از متأخرين محمد بن بابويه قمى ( شيخ صدوق ) و محمد بن يعقوب كلينى » . « 1 »
كتاب كافى
آنچه كلينى را به ما و امت اسلام در طول قرون و اعصار معرفى كرده ، كتاب كافى است . و اينك كه از شرح حال اين بزرگ مرد تاريخ اطلاع زيادى در دست نيست ، كتاب كافى ، كافى است كه عظمت و بزرگوارى او را به ما بشناساند .
شيخ كلينى اولين كسى است كه اخبار را مبوّب ( تقسيم بندى ) كرده و الكافى وى اولين كتاب از كتب اربعهء شيعه است ، و اين كتاب كه همچنان مؤلفش بسيار عظيم و افتخارآفرين است داراى 15176 حديث مىباشد .
تأليف اين كتاب 20 سال طول كشيد و هنگامى كه كلينى در بغداد بوده است كتاب خاتمه يافته ، ولى معلوم نيست شروع كتاب كى و در كجا بوده است .
شيخ مفيد دربارهء كتاب كافى چنين مىگويد : « كافى در رديف جليلترين كتب شيعه و سودمندترين آنها است » .
محمد بن مكى عاملى « شهيد اول » مىگويد : « كتاب كافى در علم حديث است ، و شيعه مانندش را ننوشته است » .
شيخ زين الدين « شهيد ثانى » مىگويد : « به جان خودم هيچ نويسندهاى مانند كافى را به رشته تأليف درنياورده است ، و قدر و منزلت كلينى و جلالت او از اين كتاب نمايان است » .
هامش
( 1 ) . خدمات متقابل اسلام و ايران ، شهيد مطهرى ، ص 480 .