لكن اين جهات و علل ديگر « 1 » موجب شد كه از آن ترجمه و شرح سلب اعتماد گشت .
4 . شرح بعضى از احاديث كافى و از اين قسمت دو كتاب را ذكر نموده است :
الف . كتاب حثيث الفلجة فى شرح حديث الفرجة تأليف سيد بهاء الدين محمد بن محمد باقر حسينى مختارى از علماء اوائل قرن دوازدهم .
ب . كتاب هداية النجدين و تفصيل الجندين رسالهاى است در شرح حديث جنود عقل و جهل اصول كافى .
5 . مختصر كافى و آن منحصر به كتاب محمد جعفر بن محمد صفى ناعسى است و يك نسخه خطى آن در كتابخانه اهدائى سيد محمد مشكات استاد دانشگاه است .
6 . تحقيقاتى كه راجع به بعضى از جهات كتاب كافى شده است و از اين قسمت ده كتاب ذكر مىكند .
اينها پنجاه كتاب تمام است كه در اطراف كتاب كافى نوشته شده است كه بيشتر آنها عربى يا چاپ نشده است و ترجمه و شرح فارسى چاپ شده غير از همان دو كتابى كه در شماره 3 توضيح داديم به نظر نمىرسد .
سبك فكر و اسلوب نگارش اين كتاب
به عقيدهء ما در ميان پنجاه تأليفى كه دربارهء كتاب كافى شده است ، از لحاظ شرح و توضيح مطالب و حل مشكلات و استدلال بر مطالب نظرى آن چهار شرح امتياز و شهرت دارد :
1 . شرح صدر المتألهين معروف به ملّاصدراى شيرازى است كه چاپ شده آن مقدار 500 حديث از اصول كافى است و طبق مذاق آن مرحوم احاديث و اخبار با عينك فلسفه و عرفان ملاحظه شده است .
2 . كتاب وافى تأليف ملّا محسن فيض كاشانى شاگرد صدر المتألهين است كه يكى
هامش
( 1 ) . مانند توجيهاتى كه در تطبيق احاديث با علوم عصر جديد دارد و ما اين موضوع را قبلًا توضيح داديم .