الحسن الكاشي الآملي « 1 »
الرجل ، الصالح الجليل ، و الشاعر الماهر النبيل ، محبّ اهل البيت عليهم السّلام بقلبه و لسانه و مادحهم بطرائف لطائف نطقه و بيانه . الشيعى الإمامىّ و المعاصر لآية الله العلّامة الحلّى رحمه الله ، صاحب العقود « 2 » السبعة المعروفة في مدائح أمير المؤمنين عليه السّلام بالفارسية « 3 » .
قاضى نور الله در وصف او گفته : احسن المتكلمين مولانا حسن الكاشى الآملى - قدّس الله روحه العزيز - از جملهء مداحان خاص و غلامان بااخلاص حضرت امير المؤمنين عليه السّلام بوده ، در طريقهء اخلاص خاندان همعنان بوذر و سلمان ، و در شيوهء مداحى ايشان ماحى مدائح دعبل و حسان .
هامش
( 1 ) . براى مزيد اطلاع دربارهء ايشان ر . ك : فرهنگ سخنوران ، ص 161 ؛ اعيان الشيعه ، ج 5 ، ص 231 ؛ روضات الجنات ، ج 2 ، ص 268 ؛ ريحانة الادب ، ج 5 ، ص 22 ؛ تاريخ ادبيات صفا ، ج 3 ، ص 745 ؛ طبقات اعلام الشيعه ، ( قرن هشتم ) ، ص 44 ؛ الذريعه ، ج 9 ، ص 899 و ج 25 ، ص 231 ؛ لغتنامه دهخدا ، « كاشى » ، ص 196 ؛ مجالس المؤمنين ، ج 2 ، ص 626 و مقدمهء كتاب تاريخ محمدى او كه به كوشش آقاى رسول جعفريان در قم منتشر شده است
( 2 ) . مخفى نماند كه اين عقود سبعهء ملا حسن كاشى در ميان شيعه معروف بوده و در اوقات گرفتارى و در خواستن حوايج آن را مىخوانده و حاجت مىطلبيدند چنانكه در روزنامهء شاه طهماسب اول صفوى است كه در وقتى كه با دشمن طرف بود و قوتش كم ، بعضى صلاح ديده بودند كه شيروان را به دشمن داده و نزاع را بر طرف سازند . شاه طهماسب مىفرمايد : مرا در اين حال درد دل گرفت و به غايت آزرده شدم چنانكه گريهام دست داد در اثناى گريه اين ابيات از هفت بند مولانا حسن كاشى رحمه الله به خاطرم رسيد گريانگريان مىخواندم :اى معظم كعبهء اصل از بيان مصطفى * قبلهء دنيا و دين جان جهان مصطفى( إلى أن قال ) :لاف مداحى در اين حضرت نمىبايد زدن * اى ثنا خوان تو ايزد از زبان مصطفى
عرض حاجت بر تو حاجت نيست مىدانى كه چيست * حال اخلاص من اندر خاندان مصطفى
منت خلقم به جان آورده از من رخ متاب * وارهان از منت خلقان به جان مصطفى
روى رحمت بر متاب اى كام جان از روى من * حرمت روى پيمبر را نظر كن سوى منعلى ابن المؤلف رحمه الله
( 3 ) . مجالس المؤمنين ، ج 2 ، ص 626