جميع علوم عقليه و ماهر حاذق در علوم شرعيه بود .
كاشف اسرار دقائقى بود كه قبل از وى بر آنها اطلاع حاصل نكردهاند ، و مبيّن قواعد حقائقى بود كه جز وى آنها را پيش نياوردهاند . اگر كسى او را بحر العلوم حقيقى بگويد مجاز نگفته است بلكه به حقيقت سخن گفته است . و اگر قائلى وى را علامه خواند استحقاق ملامت ندارد . بعضى از افاضل وى را خاتم الحكماء و المجتهدين لقب داده است و اين لقبى است كه در جاى خود قرار گرفته است .
در رياضيات و حكمت سى سال در اصفهان در محضر ملا اسماعيل خواجوئى تلمذ كرده است ، و در شرعيات مدتى مديد در نزد وحيد بهبهانى .
حكايات مشقات آن جناب در تحصيل و تحمّل فقر و فاقه و صبر بر حوادث و نوائب روزگار و رياضتها و عبادات او مشهور است .
به خط فرزند وى مولى احمد نراقى خواندهام كه عمده تحصيل پدرش ملّا محمد مهدى نراقى در اصفهان در نزد مشايخ بزرگ ملا اسماعيل خواجوئى و حاج شيخ محمد و مولانا مهدى هرندى و ميرزا نصر بوده است و قسمتى از حديث را در نزد شيخ اجل شيخ يوسف صاحب حدائق قرائت كرده است ، و صاحب حدائق و آقا محمد باقر بهبهانى از مشايخ اجازه و قرائت او هستند . »
و سپس مصنفات وى را به خط فرزند يادشدهاش فاضل نراقى نام برده است و بعد از آن گفت :
« وفات او در سنه هزار دويست و نه هجرى بوده است و به خط فرزندش فاضل نراقى ديدهام كه فرمود كه عمر شريف آن جناب تقريبا شصت سال بوده است و تربت او در نجف اشرف است .
( نقل به ترجمه ) »
مرحوم مدرس تبريزى در ريحانه فرمايد :
« حاج ملا مهدى يا محمد مهدى بن ابى ذر نراقى الولادة ، كاشانى المسكن ، نجفى المدفن ، از فحول فقهاى اماميه و متبحرين علماى اثنا عشريه مىباشد كه فقيه اصولى حكيم متكلم اعدادى اخلاقى ، جامع علوم عقليه و نقليه بوده ، و در كلمات بعضى از اجله به خاتم
انيس الموحدين ( فارسى ) — صفحة 17
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص١٧