1 - خاندان اردبيلى از نظر تاريخ بيت اردبيلى و پدر محترم آن بزرگوار
در اينكه آيا بيت مرحوم اردبيلى از بيوت علميه بوده و علما و انديشمندانى از آن خاندان برخاستهاند يا نه چيزى در دست نيست و آنچه از قرائن استفاده مىشود اين است كه والد محترم اين مجتهد بزرگ ، از اخيار و صلحاى آن سامان به شمار مىرفته و ليكن از علما و فقها نبوده است زيرا در مواردى كه به مناسبت ياد مرحوم اردبيلى ، ذكرى از پدر ايشان به ميان آمده هيچ تعبير يا لقبى كه حاكى از مقام علمى او باشد ذكر نشده است و بنابراين ، محقق نامدار ، مقدس اردبيلى قدّس سره نيز از آن نوابغ گرانقدرى است كه از پدرانى بىنام و نشان بهوجود آمده و از خاندانهاى عادى برخاستهاند و اين خود نشانهء نبوغ و تلاش بىوقفه و بىامان آن رجال بزرگ و آن شخصيتهاى عظيم علمى مىباشد .
مادر محترمهء اردبيلى
و اما مادر محترمهء اردبيلى ، علامه حرز الدين از يكى از افاضل نجف نقل مىكند و او از مشايخ و اساتيدش كه مادر مقدس اردبيلى علويّه بود ولى خود نمىدانست كه انتساب و سلسلهء نسبش چگونه است لذا اردبيلى فحص بسيار از اين موضوع كرد و ليكن چيزى به دست نياورد و از اينكه بتواند نسب مادر خود را تصحيح كند مأيوس گرديد . اين گذشت تا يك وقت ، اردبيلى دچار بيمارى شديدى گرديد كه از بقاء و سلامت او يأس حاصل شد اتفاقا در دورهء بيمارى ، در