روضات الجنّات نيز به اين اشتباه دچار شده است « 1 » و آن را به نقل از كامل بهائى آورده ولى در آن كتاب ، حاويه را به ابو يوسف نسبت نداده است :
« ابو يوسف بن ابراهيم بن خنيس الأنصارى صاحب ابى حنيفه گويد در مجلس فقه و درس خويش ، كه اوّل كسى كه قائد فئه باغيه شد ، معاويه بود » « 2 » .
از مجموع بحثها مىتوان چنين نتيجه گرفت : كتاب حديقة الشيعه تأليف مرحوم محقّق اردبيلى است امّا به احتمال قوى در فاصلهء زمان تأليف آن ، تا زمان تأليف كاشف الحق ( كه همان حديقة الشيعه است با دخل و تصرفهايى ) مطالب ضعيفى به اين كتاب راه يافته است . و متأسفانه نسخه اصل و يا نسخه تحرير زمان مؤلف در دست نيست تا بتوان آن موارد را بطور مشخّص نشان داد . و اللّه اعلم .
در خاتمه بر خود لازم مىدانم از استاد محترم ، آيت اللّه استادى تشكر نمايم كه با رهنمودها و افادات بسيار مفيدشان ما را در تنظيم اين مقاله يارى فرمودند و همچنين از فاضل محترم حجة الاسلام و المسلمين على اكبر زمانى نژاد نيز سپاسگزارم كه با تلاش بىشائبه و بىوقفه خود در فراهم كردن نسخههاى خطى مورد نياز ، ما را يارى رساندند .
صادق حسنزاده
هامش
( 1 ) - « روضات الجنات » ج 4 / ص 177 ذيل زندگانى ظالم بن عمرو معروف به « ابو الأسود دئلى » .
( 2 ) - كامل بهائي ج 2 / 233 .