بسم اللّه الرحمن الرحيم
مقدمه
مقالهاى كه پيشرو داريد ، مقايسهاى بين كتاب « حديقة الشيعه » منسوب به مقدس اردبيلى ( وفات : 993 ه . ق ) و كتاب « كاشف الحق » ملا معز الدّين اردستانى ( زنده در سال : 1058 ه . ق ) است . با توجه به اينكه از ديرباز اين بحث مطرح بوده كه آيا « حديقة الشيعه » از « كاشف الحق » ملا معز الدّين اردستانى اقتباس شده يا اينكه « كاشف الحق » با حذف مطالبى از حديقة الشيعه و گنجاندن حدود 150 بيت شعر در آن ، تحريفى از كتاب اردبيلى است ؟ چنان كه بعضيها به كاشف الحق نام « حديقة الشيعة المحرّفة » دادهاند .
گروهى در خصوص روشن شدن مؤلف واقعى « حديقة الشيعه » مىگويند :
نبايد بدون تحقيق و با شتاب دربارهء اين كتاب به افراط و تفريط گراييد و به تأييد و تكذيب آن پرداخت ، بلكه لازم است منصفانه و بدون ذهنيّت و طرفدارى از گروه موافق يا مخالف ، به تطبيق و مقايسهء دقيق اين دو كتاب دست يازيد و در وهلهء اوّل ، شواهد و قرائن لازم را از خود آنها فراهم كرد ، سپس با قرائن و أمارات خارجى و تاريخى به يك نتيجه مطلوب مورد قبول دست يافت .
با توجه به اين قرائن و سبك اين دو كتاب ، چهار كتابشناس بزرگ ؛ علامه محدّث نورى ( وفات : 1320 ه . ق ) ، شهيد ثقة الاسلام تبريزى ( شهادت :
1330 ه . ق ) صاحب مراة الكتب ، و علّامه آقا بزرگ تهرانى ( وفات : 1389 ه . ق ) صاحب الذريعة و علّامه محدّث ارموى ( وفات : 1399 ه . ق ) فرمودهاند :
« حديقة الشيعه بطور قطع از مقدّس اردبيلى است . » « 1 »
هامش
( 1 ) . براى اطلاع بيشتر ، به مقالهء « پيرامون حديقة الشيعه » و مقالهء « پاسخ به ايرادات دهگانه شاه محمد شيرازى » مراجعه شود ، كه در آن دو مقاله به تفصيل دلائل مخالفان و موافقان انتساب حديقة الشيعه به اردبيلى را مورد بررسى قرار دادهايم . ( مؤلف )