گماشت و در بيشتر صفحات با تعبيرات مكرر « فافهم و تأمل ، فتامل » ضمن پرهيز از خودبينى و غرور علمى و اظهارنظر قطعى خوانندگان را به دقت و ژرفنگرى در فعاليتهاى علمى فراخوانده است .
3 - دورى از تعصب نابجا در مسائل علمى : همواره در نقل و نقدنظر مخالفان از جانبدارى بىدليل و جمود بر نظريهء خويش خوددارى و پس از استدلال و رد نظريه ديگران فراوان جملات « و اللّه يعلم بحقيقة الحال و هو اعلم » را به كار برده كه نشان مىدهد كه تواضع علمى و رعايت اصل احتياط را در بيان مسائل فقهى از ياد نبرده و از تعصب خشك و نابجاى برخى از دانشمندان نظير فخر رازى شديدا متأثر مىشود چنان كه در ص 391 زبدة البيان مىنويسد : « و لعمرى ليس مثل هذا الكلام الا التعصّب و النّزول عن الحقّ و ما نجد له باعثا اللّه يعلم » . و نيز در ص 423 .
4 - توجه به اصول اخلاقى : مصنّف در اين كتاب از جدال به باطل و طرح مسائل علمى با انگيزه تحقير و كوبيدن طرف مقابل و مراء و اظهار فضل و بىاحترامى به افكار ديگران به شدّت پرهيز مىكرد و در بيشتر مواردى كه نظريّهء شخص را قبول نداشت و در مقام ردّ آن برمىآمد از ذكر نام شخص خوددارى و به يادآورى نام كتاب نويسنده اكتفا مىكرد و زنندهترين تعبيرى كه در اين نوشتار به كار رفته « و هو اعرف بما قال » مىباشد كه در ص 35 در مورد صاحب مجمع البيان فرموده است .
5 - تأكيد بر ارزشهاى انسانى : نويسنده متعهد و عالم عامل افزون بر استخراج مستحبات و مكروهات كه ارتباط نزديكى با اخلاق اسلامى دارد در مناسبتهاى مختلف استطرادا به طرح موضوعات اخلاقى مانند : اخلاص ، وفاى به عهد ، هجرت ، توكل ، تقوى ، حسد ، عفو ، تبذير ، بخشش ، انفاق ، زهد ، عدالت ، صلح ، امانت و بيش از همه احترام به والدين و توبه پرداخته است و به تعبير مولوى :
مقالات كنگره محقق اردبيلى ( مقالات ) ( فارسى ) — صفحة 514
مساهمون: كنگره بزرگداشت مقدس اردبيلى
ص٥١٤