كلثوم در جايى كه آنرا مقابر قريش در جوار خندق مىنامند ، وجود دارد . و در مورد تعيين محل دقيق فعلى آن بايد گفت كه اين آرامگاه يا قبر در منطقه القرافة در نزديكى مشهد يحيى الشبيه قرار دارد .
تاريخ بناى آرامگاهى كه بر فراز قبر بانوكلثوم ساخته شده به سال 516 ه - / 1122 م بازمىگردد همچنانكه اين آرامگاه به ميزان يكصد يا رد با ضريح ( مقبره ) ابومنصور ثعالبى فاصله دارد . « 1 »
آرامگاه يا بارگاه كنونى گوشه ساده كوچكى است كه با سقفى چوبى پوشانده شده است و در وسط آن ضريح ( قبر ) قرار دارد . بر فراز محراب اصلى آن كلاهك صدفى شكلى وجود دارد كه در نوع خود در مصر اولين مورد است . اين گوشه علاوه بر ضريح ، شامل مساحت مستطيل شكلى است كه چهارستون در وسط آناست و بر فراز آن حمّالى چوبى قرار دارد كه سقف تازه احداث شدهاى بر آن قرار گرفته است ؛ در وسط ستونها ، اطاقكى چوبى است كه همه قسمت بالاى قبر را مىپوشاند .
محراب آنجا از جنس سنگ حجّارى شده است و داراى نقش و نگارهاى سنگى حك شده نيز هست . در سمت چپ محراب ، دومحراب كوچك و ساده نيز بهچشم مىخورد . همچنانكه سنگ قبرى است كه در قسمت سر قبر بر روى ديوار ثابت شده است و مستقيما زير آن سنگ ديگرى است كه بهطور افقى ، ثابت شده است .
بر سنگ قبر اولى اين عبارت بهچشم مىخورد : « بسمالله الرحمن الرحيم . هذا ما تشهد به فاطمة بنت يحيي ، تشهد ان لااله الاالله وحده لا شريك له و ان محمدا عبده و رسوله ، ارسله الله بالهدي و دين الحق ، و ان الله باعث من في القبور علي ذلك حيت و
هامش
( 1 ) - ابومنصور عبدالملك بن محمد بن اسماعيل الثعالبى از بزرگان لغت و ادب در سال 350 هجرى در نيشابور بهدنيا آمد . او خزفروش بود و پوست روباه مىدوخت لذا به اين نام ناميده شد . او به ادب و تاريخ اشتغال پيدا كرد و در اين راه پرآوازه شد و مسافرتها كرد و كتابهاى بسيارى تصنيف نمود كه مشهورترين آنها : يتيمة الدهر ، فقه اللغة ، طبقات الملوك و الامثال و . . . است . در سال 429 هجرى وفات يافت . وفيات الاعيان 1 : 290 ، الاعلام ( الزركلى ) 4 : 164 - 163 .