در زمان الحافظ لدين الله خليفهء فاطمى گنبد اين آرامگاه دچار آسيب شد . آنرا مرمت كردند و [ ديوارههاى ] محراب آنرا سنگ مرمر كشيدند ؛ اين كار در سال پانصد و سى و دو [ 532 . ] صورت گرفت .
در كتاب " المزارات " « 1 » نوشته السخاوى آمده است كه سلطان الناصر محمدبن قلاوون در 752 ه - ق فرمان داد تا خلفاى عباسى متولى نظارت بر آرامگاه بانو نفيسه باشند و نخستين خليفهاى كه چنين كرد ، المعتضدبالله پدر ابوبكر المستكفى بالله بود .
اين خلفاى عباسى از بازماندگان خلفاى عباسى كه در پى حمله مغول و درهم كوبيدن دولت عباسى در عراق از سوى مغولان در 656 ه - به مصر مهاجرت كردند ، بودند .
الجبرتى مىگويد « 2 » : شاهزاده عبدالرحمن كدخدا صحن و " مسجد نفيسى " را مرمت كرد و ضريح را به شكلى كه اكنون وجود دارد بنا كرد و براى زيارت بانوان راهى جز راه مربوط به مردان ، باز كرد و اين همه را در 1173 ه - ق انجام داد و اين تاريخ بر در ضريح با طلا بر روى سنگ مرمر در اين دو بيت آورده شده است :
- عرش حقايق ، جايگاه اسرار است ، قبر نفيسه دختر آن مرد نورانى .
- حسن بن زيد بن الحسن فرزند امام على پسر عموى مصطفاى برگزيده .
در 770 ه - ق على باشا الحكيم والى مصر ، دروازهاى در برابر مسجد بنا كرد كه تا به امروز پابرجاست سپس اين مسجد در 1310 ه - ق آتش گرفت و نيمه شرقى مسجد از ميان رفت . الخديوى عباس حلمى دوم دستور داد ضريح و مسجد بازسازى شود و خود پس از بازسازى آنرا گشايش كرد و نمازجمعه را در آن بهجاى آورد . حجرهء كوچك مسى نيز كه خيلى ظريف ساخته شده و هنوز هم وجود دارد مربوط به دورهء عباس باشا است .
هامش
( 1 ) - تحفة الاحباب : 106 .
( 2 ) - عجائب الآثار : 89 .